Poetin is weer salonfähig

Obama en Poetin tijdens een ontspannen onderonsje in Antalya.Beeld AP

Een op het oog gemoedelijk onderonsje in Turkije tussen Vladimir Poetin en Barack Obama, steun aan de onderhandelingstafel in Wenen voor het Russische stappenplan voor Syrië, en de Franse president Hollande die zich opmaakt voor een bezoek aan Moskou. Het zijn allemaal tekenen dat de aanslagen in Parijs een keerpunt lijken in de betrekkingen tussen Rusland en het Westen, waar het Kremlin tot voor kort niet op had durven hopen.

Het heeft alles van een déja vu. Niet alleen de verbetenheid waarmee Poetin deze week beloofde de terroristen hard te treffen 'waar ze zich ook maar schuil houden', een bijna letterlijke herhaling van zijn woorden van vijftien jaar geleden, maar ook het besef dat Rusland en het Westen opnieuw, net als na september 2001, partners zijn in de strijd tegen een gemeenschappelijke vijand, het internationale terrorisme, een tijd die de Russische politicoloog Georgi Satarov 'de romantische periode' in de Amerikaans-Russische betrekkingen noemt.

Geen tweederangs grootmacht
Die romantiek is nu ver te zoeken, maar de onverwachte dooi in de betrekkingen is wel koren op de molen van de Russische president, die de afgelopen twee jaar steevast de schuld voor de verslechterende betrekkingen en het isolement van zijn land met het Westen bij 'onze westerse partners' legde. Het Westen kan hoe dan ook niet om Rusland heen, sprak daaruit, en de nieuwe situatie na de aanslagen in Parijs lijkt hem gelijk te geven. De kritiek op het Russische optreden in Syrië is verstomd, Poetin is weer salonfähig en Rusland wordt niet langer behandeld als een tweederangs regionale grootmacht, zo bleek overduidelijk tijdens de voorbije G20-top in het Turkse Antalya.

Moskou speelt met graagte in op de nieuwe realiteit, door zich plotseling opvallend inschikkelijk te tonen in het zoeken naar een compromis over de Oekraïense staatsschuld aan Rusland. De Russen rekenen op een mogelijke versoepeling van de sancties waaraan het Westen Rusland heeft onderworpen na de annexatie van de Krim en de Russische betrokkenheid bij het geweld in Oost-Oekraïne.

Vlucht 9268
De aanslagen in Parijs hebben het voor Moskou ook makkelijker gemaakt voor eigen publiek openlijk toe te geven dat een terreurdaad op 31 oktober de Russische vlucht 9268 boven de Sinaï-woestijn heeft neergehaald, met aan boord 224 mensen. Eerst werd het idee van een aanslag door het Kremlin weggewoven. Poetins zegsman maande geen verband te zoeken tussen de vliegramp en Ruslands militaire actie in Syrië, en toen de Britten de vluchten op Egypte staakten omdat er sprake leek van een aanslag, reageerde Moskou geïrriteerd.

Dat was een dag voordat Rusland zelf het luchtverkeer met Egypte stillegde en zo indirect erkende dat terreur ook voor hen de belangrijkste versie was. Met de aanslagen in Parijs is het door critici van Ruslands steun aan het Assad-regime veel geuite argument, dat IS de Russen met terreur zou kunnen antwoorden, danig afgezwakt. Want Frankrijk is als fel tegenstander van Assad evengoed het doelwit van IS.

De hernieuwde samenwerking met Rusland betekent niet dat de betrekkingen tussen Moskou en het Westen van nu af hartelijk zijn. Verre van dat. Vorige week nog haalde Poetin fel uit naar de VS, die ondanks Russische bezwaren doorgaan met een raketschild in Europa. "Hun strategische doel", zei Poetin. "is het nucleaire potentieel van andere kernmachten dan de VS en hun Europese bondgenoten te neutraliseren, eerst en vooral natuurlijk van Rusland, om daarmee superioriteit te verkrijgen, met alle gevolgen van dien."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden