Pluimveehouhouders bezorgd over Oekraïense kippengigant in Veenendaal

Bij MHP gaan er jaarlijks 330 miljoen kippen naar de slacht. Beeld ANP

Pluimveehouders vrezen dat Nederland een soort Europese kippenrotonde wordt voor Oekraïens pluimvee. Dat is een grote bedreiging voor Nederlandse boeren, zegt Hennie de Haan, de voorzitter van de pluimveehoudersvereniging NVP. Volgens haar kunnen Nederlandse boeren niet concurreren met de goedkoop geproduceerde kippen van het gigantische Oekraïense bedrijf Myronivsky Hliboproduct (MHP).

Vandaag maakte MHP bekend 3,5 miljoen euro te investeren in een nieuwe vestiging in Veenendaal, in samenwerking met vleesverwerker Jan Zandbergen. De kip zelf komt uit Oekraïense fabrieken die zo groot zijn dat ze Nederlandse megastallen reduceren tot volières. MHP slacht elk jaar 330 miljoen kippen, een aantal dat de komende jaren met tientallen procenten moet stijgen. Daarmee komt MHP in de buurt van de 590 miljoen kippen die in gehele Nederlandse pluimveesector naar de slacht gaan.

Als zo'n bedrijf met een dependance neerstrijkt in Veenendaal, worden pluimveehouders onrustig. "Door een concern van deze omvang te faciliteren, verdringen we de Nederlandse pluimveehouders", zegt De Haan. "Wij moeten voldoen aan andere eisen, ook omdat vanuit de maatschappij de roep klinkt om diervriendelijkere productie. Dat vergt investeringen die we ergens moeten terugverdienen."

Herkomst onduidelijk
Dat terugverdienen wordt lastiger met een concurrent die op grote schaal goedkoper produceert. Vooral als die goedkope kip niet is te onderscheiden van Nederlandse kip, stelt De Haan. Als MHP zijn kip in Nederland snijdt of rookt, staat het herkomstland niet langer op de verpakking. "Als consument zie je dan alleen dat de kip is verwerkt in Veenendaal. Dan ga je niet verder zoeken waar de kip oorspronkelijk vandaan komt."

Zo 'wast' de Veenendaalse vestiging van MHP de kip schoon, vreest De Haan, waarna het vlees verder in Europa wordt verspreid. Vooralsnog gebeurt dat in kleine hoeveelheden omdat de Oekraïeners zich aan een Europees importquotum moeten houden. Maar volgens De Haan is het de bedoeling dat de quota omhoog gaan. Een eerste stap is afgelopen januari al gezet, toen het associatieverdrag met de EU in werking trad. Inderdaad, het akkoord dat Nederland vorige maand in een referendum wegstemde. Nu ging dat referendum slechts over een deel van het verdrag. Invoer van vlees hoorde daar niet bij.

Commercieel directeur Arnold Burger van vleesverwerker Jan Zandbergen begrijpt de zorgen van de pluimveehouders niet. "De Oekraïense kip gaat niet naar de Nederlandse supermarkten, maar naar de horeca en voedselbedrijven als Kentucky Fried Chicken," zegt hij. En dan vooral voedselbedrijven in andere Europese landen. "Wij bedienen dus een andere markt dan de Nederlandse boeren."

Niet helemaal, stelt De Haan. Zo'n 60 procent van de Nederlandse kip gaat naar het buitenland. Daar moet zij dus wel degelijk concurreren met haar Oekraïense soortgenoot.

Dierenwelzijn
Wat de pluimveehouders steekt, is dat de eisen in Oekraïne rond milieu en dierenwelzijn lager liggen dan in Europa en toch op de Europese markt verschijnt. MHP en Burger bestrijden dat Oekraïense kip niet aan de Europese normen voldoet. "Moderner dan in de fabrieken van MHP krijg je het niet", zegt Burger. "We hebben het hier echt niet over de onderkant van de onderkant van de markt."

Het is inderdaad niet zo dat MHP Europese normen schendt, stelt NVP-voorzitter De Haan. Maar volgens haar is dat vooral een juridische werkelijkheid. Het associatieverdrag bepaalt dat er slechts één reden is om voedsel te weigeren: als de voedselveiligheid in gevaar komt. Productieomstandigheden en dierenwelzijn spelen geen rol. "Nu hebben we het over Oekraine, maar hetzelfde speelt straks bij het vrijhandelsverdrag met Amerika TTIP", waarschuwt De Haan.

Vrijhandelsverdragen staan volgens haar haaks op de gedachte dat de vleesindustrie kleinschaliger en diervriendelijker moet produceren. Nu onderhandelt de Europese Commissie met Oekraïne over maatregelen om het dierenwelzijn op Europees niveau te brengen. Vooralsnog gaat de eis niet verder dan een 'inspanningsplicht'.

Nederlandse banden
MHP spant zich voldoende in, stelt het bedrijf. Zo sloot het eerder dit jaar een overeenkomst met de Gezondheidsdienst voor Dieren, een veterinair laboratorium uit Nederland. Er zijn meer Nederlandse banden. Zo hebben ING en Rabobank geïnvesteerd in de kippencomplexen in Oekraïne. Ook de slacht- en broedmachines en verpakkingstechnologie komen uit Nederland. "Daarnaast is hier veel kennis aanwezig over internationale handel, wat Nederland voor MHP een ideale plek maakt om hun Europese toer te beginnen," zegt Burger.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden