Pluimveehouders vrezen nog maanden vogelgriep

sluimerziekte | De uitbraak van vogelgriep is nog lang niet onder controle. Na eerdere heftige uitbraken kan deze weleens een zaak van lange adem worden.

Als de wilde vogels dood uit de lucht vallen, duurt het niet lang voor de mannen in gele pakken verschijnen. Met hun maskers op lopen ze over de erven van pluimveehouders en vergassen tienduizenden eenden en kippen. De veehouder kan alleen met ontzetting toekijken. Vogelgriep. De komende maanden zullen nog tienduizenden kippen, kuikens en kalkoenen worden geruimd, zo verwacht Jan Brok van de Nederlandse Vakbond Pluimveehouders.

"Overal in het land komen meldingen binnen van dode watervogels", zegt hij. "Het virus is enorm besmettelijk." Hij houdt er rekening mee dat de situatie pas in april volgend jaar onder controle is en tot die tijd nog veel slachtoffers zal maken. "Het virus gaat niet dood door koude lucht, alleen door warme lucht en uv-straling. Daarom denk ik dat we er pas in het voorjaar vanaf zijn. Dat maakt deze griep zo anders dan de uitbraak in 2014. Die duurde vier weken."

De huidige griep duurt nu al langer dan een maand. Begin november dreven de eerste dode eenden, zwanen en andere watervogels in het water. Direct kondigde staatssecretaris Martijn van Dam een ophokplicht af. Maar het virus sluipt toch de stallen binnen, ondanks alle hygiënemaatregelen. Het lift mee met auto's van leveranciers die het erf oprijden, waarna het virus via de schoen van de boer bij de kippen in de stal weet te komen. "Ook ongedierte kan het virus meenemen", zegt Brok.

Bij vogelgriep denken kippenboeren al snel aan 2003. Toen vergaste de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit meer dan 30 miljoen vogels, een derde van al het pluimvee in Nederland.

Wetenschappers zoeken al jaren naar een vaccin om dergelijke drama's te voorkomen. Brok heeft er voor de korte termijn geen hoge verwachtingen van. "Vaccineren heeft nu nog weinig zin", zegt hij. "Het is maar de vraag of het vaccin de juiste variant van vogelgriep bevat."

Daarnaast kan het virus muteren waardoor het vaccin niet meer werkt. Dat gebeurt in China en Indonesië waar pluimvee wel wordt ingeënt, maar waar het virus niet is verdwenen.

Toch zijn er wetenschappers die beweren dat vaccinatie wel degelijk werkt. Hoogleraar farmaceutische technologie en biofarmacie Erik Frijlink zei twee jaar geleden al dat hij een veelbelovend vaccin had ontwikkeld om pluimvee te beschermen tegen vogelgriep. Maar nog altijd is er niets met zijn vaccin gebeurd.

Volgens het ministerie van economische zaken wil de sector er niet aan. "Dat krijg ik althans te horen", zei Frijlink tegen het Dagblad van het Noorden. "Vandaar mijn vermoeden dat de sector helemaal niet wil enten. Ze zijn mogelijk bang voor de kosten."

De pluimveesector zelf spreekt dat tegen. Als de mannen in de gele pakken hun stal leeghalen, kost dat ook geld. De kippen krijgen ze vergoed uit een fonds dat de pluimveehouders zelf vullen. "Maar daarna is de stal leeg en heeft de boer geen inkomsten meer."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden