Plots werd ex-militair Edgar Ritfeld in Paramaribo van moord beticht

Toenmalig legerleider Desi Bouterse in maart 1982 in Fort Zeelandia, kort na de mislukte staatsgreep tegen zijn regime die door velen wordt gezien als opmaat naar de Decembermoorden. Beeld ANP

Na 35 jaar hoopt oud-militair Edgar Ritfeld eindelijk door de rechter te worden vrijgesproken. 'Ik heb altijd een rein geweten gehad.' 

Hij mag op 8 december 1982, vandaag 35 jaar geleden, dan wel eerste luitenant zijn geweest in het Surinaamse leger, toch bleef Edgar Ritfeld (69) decennialang volhouden dat hij niets te maken had met de Decembermoorden, de standrechtelijke executie van vijftien critici door het militaire regime van Desi Bouterse. Per slot van rekening had hij een sluitend alibi. En waarom zou hij anders een maand na de moorden per direct zijn ontslag uit het leger hebben ingediend bij Bouterse, uit protest tegen wat er was gebeurd?

Desondanks belandde de naam van Ritfeld ergens in het jaar 2000 op de lijst met alle verdachten tegen wie het Openbaar Ministerie van Suriname een strafrechtelijk onderzoek opende. "Ik kon het niet geloven toen die lijst werd voorgelezen tijdens het radionieuws en ik plots mijn eigen naam hoorde. Ik heb meteen het radiostation gebeld, om in het daaropvolgende nieuwsbulletin te zeggen dat ik met die moorden nooit wat te maken heb gehad", verzucht de ex-militair, die tegenwoordig in een buitenwijk van Paramaribo een autoverhuurbedrijf uitbaat.

Ritfeld: "Ik dacht er in het begin lichtzinnig over, dat het een fout was die wel zou worden gecorrigeerd. Maar ik bleef maar gedagvaard worden en toen het proces in 2007 definitief begon, was ik nog stééds verdachte. Blijkbaar had iemand verklaard dat ik een van de latere slachtoffers thuis ben gaan ophalen, samen met (ex-militair, red.) Etienne Boerenveen. Volstrekte nonsens, ik was op het verjaardagsfeestje van mijn zus, die die nacht dertig jaar oud werd. Daar zijn tientallen getuigen van."

Edgar Ritfeld: "Dat ook nabestaanden steeds hebben geloofd dat ik er niets mee te maken had, heeft me enorm gesteund." Beeld Pieter Van Maele

Wraak

Wie die bezwarende verklaring zou hebben afgelegd, weet Ritfeld niet. Hij sluit niet uit dat het een van de andere verdachten was, misschien een militair die zo wraak op hem wilde nemen omwille van zijn zelfgekozen vertrek uit het leger.

Hoe dan ook, plots moest Ritfeld door het leven als moordverdachte. En dan nog jarenlang ook: door allerlei vertragingstactieken van hoofdverdachte Desi Bouterse, zoals een amnestiewet, loopt het monsterproces vandaag nog steeds. In het dorpse Paramaribo, waar iedereen elkaar kent, had dat een enorme impact.


"Plots werd over mij geroddeld dat ik een moordenaar zou zijn. Er werden zelfs grappen gemaakt. Ik heb daar ontzettend onder geleden. Ik ben tot drie keer toe een baan kwijtgeraakt, mijn kinderen werden op straat nagewezen, en ik neem nog altijd medicijnen tegen een hoge bloeddruk", vertelt Ritfeld. "Gelukkig kreeg ik ook veel steun. Niet alleen van mijn familie, zelfs van enkele nabestaanden van slachtoffers. Dat er ook nabestaanden zijn die steeds geloofd hebben dat ik er niets mee te maken had, heeft me enorm gesteund."

En nu, 35 jaar na de Decembermoorden, is ook het Openbaar Ministerie van Suriname overtuigd van de onschuld van Ritfeld. Op de zitting van 30 juni eiste aanklager Roy Elgin voor hem de volledige vrijspraak. Ritfeld: "Iedereen dacht dat ik een gat in de lucht zou springen, maar ik bleef kalm toen ik het hoorde. Ik heb er steeds in vertrouwd dat ze helemaal geen zaak tegen me hadden. Ik heb altijd een rein geweten gehad. Ook de rechter zal niet anders kunnen dan me binnenkort vrijspreken. Het moet wel. Ik wil van die smet verlost worden. Daarna wil ik de staat Suriname aanklagen, om een schadevergoeding te eisen."

Of hij nog weleens contact heeft met hoofdverdachte Desi Bouterse, tegen wie de aanklager een onvoorwaardelijke celstraf van twintig jaar eiste? Ritfeld schudt het hoofd. "Ik kan me niet voorstellen dat hij dezelfde Desi is, als de Desi die ik kende van vóór de Decembermoorden. Hij pleegde een staatsgreep om te werken aan een beter Suriname. Vandaag kent hij alleen nog macht en geld."

Herdenking in tweedracht

Twee keer zullen er vanmiddag in Paramaribo bloemen worden gelegd in Fort Zeelandia, waar de slachtoffers zijn geëxecuteerd. Eerst gebeurt dat door de grootste groep nabestaanden. Later op de dag volgt een tweede kranslegging door het Comité Slachtoffers en Nabestaanden van Politiek Geweld. In dat comité zit de Surinaams-Nederlandse publicist Sandew Hira, ook nabestaande van de Decembermoorden. Hira noemt het proces tegen Bouterse een 'politiek proces', en meent dat het moet worden stopgezet. Om die reden kunnen beide groepen niet door een deur.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden