Plopper als voet van de windmolen

betonnen fundatie | Hoe dieper de zee, hoe duurder de bouw van windmolens buitengaats. Bouwbedrijf Bam heeft een oplossing.

Laten we oneerbiedig beginnen. Het nieuwe fundament voor windmolens, dat het Nederlandse bouwbedrijf Bam heeft ontworpen, lijkt op de zuignap van een plopper. De stalen buispaal of pijler die op dat fundament wordt geplaatst, maakt het beeld van de plopper compleet.

"Het is eigenlijk een holle doos van beton", zegt Erik ten Oever, hoofdontwerper bij Bam - ook een wat oneerbiedige typering van de fundatie. Parasolvoet, zeggen ze soms bij Bam.

Want Bam en zijn bouwpartner, baggeraar Van Oord, verwachten veel van die 'doos', die in werkelijkheid een ronde constructie van beton is: twintig meter hoog, een diameter van dertig meter en een gewicht van achtduizend ton. De vinding maakt het mogelijk offshore windparken neer te zetten op plekken waar de zee dertig tot zestig meter diep is. Dat kan nu ook al wel, maar met het Bam-fundament kan het goedkoper, zegt Ten Oever.

Normaliter staan windmolens op een stalen buispaal die in de grond wordt geheid. Met het fundament is heien niet nodig. De betonnen parasolvoet wordt op land gemaakt en de pijler, wordt er, ook op land, 'ingeklemd'. Fundament én buispaal worden vervolgens door sleepboten naar hun plek van bestemming getrokken.

Dat gebeurt in het voorjaar van 2017 voor het eerst. Het fundament en de buispaal - gemaakt door de Roermondse pijlerbouwer Sif die onlangs een notering kreeg aan de Amsterdamse beurs - worden beproefd in een Engels windmolenpark voor de kust bij Newcastle. Het gaat om vijf exemplaren. Opdrachtgever is EDF Energy Renawables.

Als de sleepboot op de goede plek is aangekomen, wordt het fundament van het zestig meter hoge gevaarte - de pijlers meten veertig meter - volgepompt met water en afgezonken. Ze komen op een stuk zeebodem terecht dat daarvoor door Van Oord is geëgaliseerd en van een laag stenen is voorzien. Het water dat in het fundament zit, wordt daarna vervangen door zand. Vervolgens gaat er nog een laag stenen om het fundament heen. Die laag voorkomt dat de zeebodem rond het fundament verdwijnt, vertelt Ten Oever. Dan is het allemaal stevig genoeg.

Het afzinken gaat met veel minder herrie gepaard dan het heien. Het zorgt ook voor minder 'vermoeiing' van de pijler. Ten Oever: "Heien belast de buispaal. Een geheide pijler heeft al veel belasting gehad, nog voordat hij met zijn eigenlijke werk gaat beginnen. En in rotsachtige bodems, zoals in Frankrijk en Engeland, zijn de kosten voor boren hoog."

Voor windmolenparken in ondiep water is de nieuwe techniek te duur, zegt Ten Oever. Maar voor diepere wateren, veertig meter of meer, is die goedkoper. Het principe dat stalen buispalen in dieper water exponentieel duurder worden, gaat bij de Bam-techniek niet op. "Ons concept is geschikt voor het Engelse deel van de Noordzee, het Kanaal en zelfs de Atlantische Oceaan", denkt Ten Oever.

Daar zitten de commerciële mogelijkheden van de nieuwe techniek. "Een windpark bestaat al gauw uit vijftig tot tachtig molens." In principe kan de techniek ook gebruikt worden voor grote windparken in de buurt van de Doggersbank, een idee dat hoogspanningsnetbeheerder Tennet vorige week lanceerde.

Het lijkt wat vreemd dat een bouwbedrijf als Bam met het idee voor het fundament is gekomen. Zo veel deed Bam nog niet op het gebied van windenergie. Ten Oever ziet dat anders. "De techniek die we toepassen - afzinken met behulp van de zwaartekracht - gebruiken we ook bij afzinkbare tunnels die we al jaren bouwen. Eigenlijk is die techniek ongeveer hetzelfde."

En het project in Newcastle? De contracten voor de levering van vijf fundaties zijn getekend. In het voorjaar varen de sleepboten uit en aan het einde van de zomer worden de pijlers voorzien van turbines en de benodigde kabels. Dan kunnen de molens gaan draaien.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden