'Plinius heeft veel leukere brieven geschreven'

De waterijsjes uit de vrieskist van de concierge verliezen het in deze hitte van de anders zo populaire Magnums. Uit de openstaande ramen van het Jan van Egmond college in Purmerend schalt de schoolband, op het gras gooien leerlingen elkaar nat met bekers water. Eindelijk vrij!

Een groot deel van de mavo- en VWO-kandidaten heeft alle examens al achter de rug, wat dat betreft is het rooster dit jaar zeer vriendelijk. Niet dat ze nu allemaal kunnen luieren, sommigen vliegen meteen de gymzaal uit. "Ik moet werken" , zo verklaren ze hun tijdgebrek om na te praten.

De havo deed economie, en dat was 'een eitje', aldus Ruben W. R. Nauwelijks rekenwerk, weinig pure theorie, maar vooral vragen die logisch denkwerk vereisen. Inger Blom had moeite om uit te leggen hoe de hogere rente in Duitsland leidde tot een stijging van de koers van de D-mark. "Voor mijn gevoel moet de koers dan dalen. Er komen meer beleggers naar Duitsland, dus komt er veel geld in omloop en daalt de koers" , is haar gedachte. Economieleraar Pieter de Vries legt uit dat de beleggers de vraag naar de Dmark doen toenemen en dat de koers daardoor stijgt.

De Vries vond het een evenwichtig actueel examen. Hij ontdekte een strikvraag, waar veel kandidaten ingetuind zijn. De wereldmarktprijs van suiker is 2 gulden per kilo, de EG hanteert een importheffing van 1 gulden. Welk effect heeft het afschaffen van de importheffing op de wereldmarktprijs van suiker? "Geen" , volgens De Vries, omdat de heffing niet geldt voor de wereldmarktprijs.

De tekst over Frankrijk in het VWOexamen Engels deed de leerlingen duizelen. Ze snapten geen biet van de theorie over de Franse revolutie, die volgens historicus Simon Schama geen progessief maar juist conservatief doel had. Er zaten veel onbekende woorden in, als anachronisms.

'Dat stuk over de nazi's' vonden ze eveneens pittig. "Het ging over een of andere man die nazi's opspoorde, Weisman ofzo" , zegt Helonne Blomberg over de boekbespreking van een boek van Simon Wiesenthal. De andere boekbespreking in het examen sprak hen veel meer aan. Het is een ironisch stuk over de huidige populariteit van het huwelijk; volgens de schrijfster krijgen ongehuwden sinds Freud veel kritiek te verduren. Het slotgedichtje vonden ze 'schitterend'.

Here lies my wife,/ Susannah Prout;/ She was a shrew/ I don't misdoubt:/ Yet all I have/I'd give, could she/ But for one hour/ Come back to me.

De kandidaten moesten de betekenis aangeven. 'De absurditeit van het huwelijk', vulden de meesten in. 'De onvermijdelijkheid van een eindigend huwelijk' was het uiteraard niet, maar 'de conflicterende emoties die een huwelijk kunnen oproepen' vonden ze ook wel plausibel.

Zoals bij alle mavo-examens vreemde talen vonden de kandidatenDuits de acht korte teksten makkelijk. Bij voorbeeld een tv-aankondiging van vijf films, waaruit zij de 'sentimentele film' moesten kiezen. De vier langere teksten vonden ze moeilijk en saai. Ze gingen niet over trendy jongerenthema's maar over jonge wolven, zwartwerkers en vrouwen in mannenberoepen. "Waat? Ging die ene over kerncentrales?" roept Esther Verstraten. "Er zaten woorden in van wel twintig letters" , roept een ander.

Opstel

"Ik heb gekozen waar ik het meest over weet: opvoeding. Je kunt in je opstel dan mooi vergelijken wat vrienden wel en niet mogen. Ook moest je voor- en nadelen noemen van vrije en strenge opvoeding. Dat was makkelijk. Bij een vrije opvoeding mag je als kind alles, bij strenge ouders mag je niets" , verklaart Pim Dirckx zonder blikken of blozen.

Pim deed gistermorgen Nederlands op de Aloysius mavo in Tilburg, evenals Martine van Gameren. Die zucht diep: "Van onze docent moeten we eerst in klad schrijven. Pfff... Dat had ik pas om half elf af, zodat ik nog maar een half uur had om het in het net te schrijven." Zij koos ervoor in te gaan op een oproep uit het meisjesblad Yes om een opstel te schrijven over vriendschappen. "Ik heb hartstikke veel vrienden en vriendinnen, dus dat vond ik makkelijk."

Docent Corne van Doorn liet zijn leerlingen geen keus bij het examen schrijfvaardigheid Nederlands. Een opstel konden ze maken, anders niet. "Ik vind de andere opdracht, functioneel schrijven, te veel omvattend voor zowel de leerlingen als de docent. De leerlingen kunnen in tijdnood komen en voor mij is het extra nakijkwerk."

Anke van de Sande, havo-kandidaat aan het Cobbenhagencollege in Tilburg, heeft het gevoel voor niets drie kunstgeschiedenisboeken te hebben doorgeploeterd. "Er zaten bijna geen weet-vragen in het examen tekenen." Berthein Ruiken had de moeite niet genomen. "Meestal zijn het beschouwende vragen waarin je inzicht wordt getest. Ik vind dat je daar niet voor kan leren." Ook Bianca Heeres vertrouwde op haar inzicht in de kunst. "Het was niet echt moeilijk."

De andere twee knikken instemmend. Totdat Anke vraag 27 erbij sleept. Van het paneel, geschilderd door Domenico Veneziano in 1445, moest berekend worden op welke hoogte van het tafereel de horizon zich bevond. Bianca maakte met de schets op de examenopgave de berekening. Maar is nu niet meer zo zeker van haar zaak. Anke: "Ik heb het op de afbeelding zelf geschetst. Dan kreeg je antwoord c." Ze haalt opgelucht adem als de drie de opdracht nog een keer doen. De horizon bevindt zich net iets onder de voeten van Maria: antwoord c. Docent Frans de Kock is tevreden over het examen. "Het had diepgang. De leerlingen moesten beschouwingen maken en hun vocabulaire werd getoetst. Iedereen denkt dat tekenen een pretvak is, ik vind het het mooiste examen van havo en VWO."

Drie scholieren van het Cobbenhagencollege onderworpen zich gistermorgen aan zeven teksten Latijn. Ingrid Stribos, Ron Haans en Ramon van den Boom hadden liever een interessantere brief van Plinius gelezen dan deze waarin hij treurt dat een overleden vriend zijn levenswerk niet kon afmaken. Ramon: "Hij heeft veel leukere brieven geschreven dan deze." "Zijn brieven over de christenvervolging bij voorbeeld" , reageert Ron Haans. "Of die waarin hij een leraar zoekt voor de jongelui in zijn geboorteplaats: die is ook erg leuk" , zegt Ramon.

Docente Elly Houtsma is het niet met de leerlingen eens. "Ik vind het juist knap als het hele examen over geschiedschrijving gaat, de bedenkers ook nog een brief van Plinius hebben gevonden die met dat onderwerp te maken heeft. Zo sluiten de onderdelen mooi bij elkaar aan."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden