Pleisters plakken tegen dementie

De moeder (73) van de lezer is het laatste jaar steeds vergeetachtiger geworden. Ze weet vaak niet meer wie ze de dag daarvoor heeft gesproken. Beginnende alzheimer ofwel dementie, zo is de diagnose. Nou kwam de huisarts laatst met pleisters aan die het oprukken van deze ouderdomsziekte kunnen vertragen. Moet er wel elke dag een verpleegkundige de pleister komen vervangen. Is dat al die moeite waard?

In elk geval is de diagnose alzheimer vereist, zegt hoogleraar neurologie Philip Scheltens van het VUmc Amsterdam, gespecialiseerd in deze ziekte. "De huisarts stelt die niet, dat kan bijvoorbeeld een specialist ouderengeneeskunde of een neuroloog zijn."

Pas op die indicatie kan het middel rivastigmine - ook wel bekend onder merknamen als exelon - worden voorgeschreven. Als pil of in pleisters. Die laatste variant vermindert de bijwerkingen. "Door die pleister wordt het medicijn geleidelijker opgenomen", zegt Scheltens. Meestal vallen die bijwerkingen - misselijkheid, hoofdpijn - nog mee, zeker als de patiënt gewend is aan het middel.

Nadeel van die pleisters is inderdaad dat iemand ze elke 24 uur moet vervangen. Scheltens: "Dat kan een partner zijn, maar bij iemand die alleen woont en niemand daarvoor heeft, raad ik meestal de thuiszorg aan. Voor je het weet vergeet iemand de pleister te vervangen, of plakt hij er per ongeluk twee."

Rivastigmine remt een enzym dat anders druk doende is neurotransmitters af te breken - dat zijn kort gezegd de stoffen die onze hersenen soepel houden. Mooi verhaal, maar lang niet altijd. "Het is geen geneesmiddel, je vertraagt alleen het proces", zegt Scheltens. Hoeveel dan? "Een half jaar tot een jaar, bij een deel van de mensen. Bij hooguit een enkeling zal het langer duren."

Bij de meerderheid van de patiënten heeft het medicijn geen aantoonbaar effect, noteert Scheltens. "Lastig is bovendien dat je niet van tevoren weet bij wie het aanslaat." Ook is het niet te verwachten dat de moeder van de briefschrijver haar geheugen terugkrijgt. "De partners die achteraf verschil opmerken, hebben het meestal niet over het geheugen maar over de alertheid van hun partner. 'Ik had hem weer een beetje terug', zeggen ze dan."

Daarom zal hij de patiënt met een degelijk vastgestelde diagnose het middel meestal aanraden. "Dan geldt toch: gun het medicijn het voordeel van de twijfel."

Zelf een gezondheidsvraag insturen? Mail: gezondheid@trouw.nl

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden