plein 2

Vrouwelijke politici weten mannelijke collega somstot wanhoop te drijven

Zijn er ooit mannen in de politiek het slachtoffer geworden van de vrouwelijke scherpte, het fenomeen waarover wij vorige week schreven? Er is er ten minste één: Hein Roethof, een politicus die zichzelf omschreef als een liberale socialist. De aanleiding was, zij het indirect, de pornofilm ’Deep Throat’, waarover nu net zoveel te doen is als in de jaren zeventig, toen Roethof als PvdA-Kamerlid ijverde voor afschaffing van het verbod op pornografie. Hij vond dat verbod in strijd met de uitingsvrijheid en opponeerde fel tegen de ’49 stoelenregel’ waarmee minister van justitie Van Agt op de proppen kwam. Deze wilde het grote publiek nog zoveel mogelijk beschermen tegen ’de vuiligheid’ en bepaalde dat pornofilms alleen mochten worden gedraaid in bioscopen met hoogstens 49 stoelen. In die dagen ging de grap rond dat die grens niet willekeurig was, maar zo gekozen dat Van Agt samen met alle 48 CDA-Kamerleden een avondje ongestraft naar de film kon.

Roethof had aanvankelijk het tij mee. De seksuele revolutie en de roep om zelfbeschikking gingen hand in hand. In zijn strijd voor vrije porno en abortus vond hij dan ook de meest geharnaste vrouwen aan zijn zijde. Maar aan het begin van de jaren tachtig sloeg het tij ineens om. De progressieve vrouwen keerden zich tegen pornografie onder het motto ’porno is de theorie, verkrachting de praktijk’ en ’de vrouw is geen lustobject’.

Zo’n onverhoedse omslag had Roethof al eens eerder meegemaakt. In 1976 torpedeerden de VVD-senatoren onder aanvoering van Haya van Someren onverwacht het liberaal-socialistische initiatiefvoorstel voor vrije abortus. In zijn memoires beschrijft Roethof wat er daarna gebeurde: „Mijn vrouw, op de publieke tribune, wilde iets onbetamelijks naar beneden roepen, maar ze werd door een fractiegenoot weerhouden: ’Dokie, dat zou ik niet doen’.”

Vervolgens beschrijft Roethof hoe hij in de koffiekamer werd besprongen door ’een met lange uithalen snikkende’ Van Someren. Met het hoofd op zijn schouder riep zij uit dat ze het allemaal zo erg vond. „Het was een krankzinnige toestand, een episode uit de Bouquet-reeks, en niet de allerbeste. Ik stond bijna letterlijk buiten mezelf en hoorde, alsof het de stem van een ander was, hoe ik haar nog opbeurend probeerde toe te spreken. ’Het serpent’, zei iemand, maar ik ben nu eenmaal niet opgewassen tegen huilende vrouwen.”

Later die nacht werden bij Haya thuis en bij het VVD-partijbureau de ruiten ingegooid. Dat lot trof later ook seksshops. Dit gebeurde op initiatief van de actiegroep De verschrikkelijke Sneeuwvrouw. Desondanks weigerde Roethof zijn opvattingen prijs te geven. Gevolg: hij kwam bij de Kamerverkiezingen van 1982 op een onverkiesbare plaats terecht ten gunste van Elske ter Veld. Toen hij dat hoorde, werd hij bevangen door ’een plotselinge aanval van fysieke misselijkheid’.

In de pacifistische PSP werd Fred van der Spek in dezelfde tijd slachtoffer van de strijd tegen de ’hetero-onderdrukking’. Hij verloor het gevecht om het politieke aanvoerderschap van Andrée van Es. Van der Spek voorvoelde zijn lot al, toen hij daags tevoren aan de Trouw-tafel in het Kamerrestaurant een hapje mee at. Hij fleurde pas op, toen hij op de menukaart naar een toetje zocht en de coup André ontdekte. ’Háááh’, riep hij uit. „Ik kan haar ook eten!”

In hetzelfde restaurant was het enige dagen later zo druk dat vrijwel alle stoelen waren bezet. Toen er nog een late gast binnenkwam die wanhopig zocht naar een plek, riep een serveerster luid: „Neem die lege stoel bij de PSP-tafel maar, meneer Van der Spek komt toch niet meer.” In deze tijd ook werd Ina Brouwer CPN-aanvoerster dankzij de ’gebreide kaders’, en loste zo Marcus Bakker en diens ’gestaalde kaders’ af. De mannenbroeders Eimert van Middelkoop en Leen van Dijke zijn beide slachtoffer geworden van de politieke storm die Tineke Huizinga in de ChristenUnie ontketende. Bij de verkiezingen van 2002 hield zij Van Middelkoop uit de Kamer. In 2003 sneed ze, opnieuw dankzij voorkeursstemmen, Van Dijke de pas af. Het VVD-Kamerlid Henk Kamp verloor vorig jaar de strijd om het Kamervoorzitterschap van Gerdi Verbeet. Maar de verschrikkelijkste politieke sneeuwvrouw is Lousewies van der Laan, die in 2006 als fractievoorzitter van D66 de scalp van het hele kabinet-Balkenende II aan haar riem toevoegde.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden