plein 2

De vijfde vrouwelijke fractieleider komt uit het Haagse circuit, maar dat bewijst nog niks

Met de keuze voor Agnes Kant als fractievoorzitter heeft na de PvdA nu ook de SP eraan bijgedragen dat het aantal vrouwen op de belangrijkste posities in de Tweede Kamer is gestegen tot vijf. De vrouwelijke fractieleiders Mariëtte Hamer, Agnes Kant, Femke Halsema, Marianne Thieme en Rita Verdonk vormen nog net geen meerderheid tegenover de zes mannen aan de andere kant van de schaal, maar hun macht is de afgelopen weken ontegenzeggelijk toegenomen.

Fractieleiderschap, dat is andere koek dan de rol die de PvdA tijdens de afgelopen verkiezingscampagne nog liet spelen door drie talentvolle vrouwelijke kandidaten op de lijst, die de vrolijke bijrol speelden naast Bos, onder de titel ’Wouters Angels’. Lezersvraag: Wie weet nog wie deze drie Wouters Angels waren? Het antwoord staat onderaan.

Als we verder rekenen, lijkt Kant er bovendien een nieuw bewijs van dat voormalige medewerkers van de Tweede Kamer het ver kunnen schoppen in de Haagse politiek, de hun vertrouwde omgeving waar ze als tassendragers zijn begonnen. Een paar weken geleden wezen we er in deze rubriek al op dat assistenten van Kamerleden en beleidsmedewerkers van fracties hoog kunnen komen, want inmiddels is de complete buitenlanddriehoek van dit kabinet –Verhagen, Koenders en Van Middelkoop– oorspronkelijk fractiemedewerker geweest.

Ook Agnes Kant was dus tussen 1994 en 1998 zo’n assistent. Een periode waarin de ouderwetse afkorting voor de hulpjes van Kamerleden, BIK, niet meer werd gebruikt. Wij beweerden hier onlangs dat die ’Bikkers’ zo werden genoemd omdat dit stond voor Bijstand Individueel Kamerlid. Dat was een misverstand, want de afkorting betekende iets veel mooiers: Bewerktuiging Individueel Kamerlid.

De SP-fractie heeft nog een paar van zulke prefab-leden in huis. Ook andere Kamerfracties kennen oud-medewerkers: bijvoorbeeld de CDA-Kamerleden Sybrand Van Haersma Buma en Jan de Vries groeiden voor hun verkiezing zo’n beetje op in de eigen wandelgangen.

Maar is dat allemaal een bewijs voor de stelling van Rita Verdonk, dat de baantjes in politiek Den Haag worden verdeeld door een select gezelschap van enkele tientallen gevestigde politici? Volgens Bert van der Braak van het Parlementair Documentatiecentrum valt dat wat de volksvertegenwoordiging betreft wel mee. De partijen rekruteren volgens hem tegenwoordig vaker dan vroeger uit kringen buiten het ’gesloten’ Haagse circuit.

Ga maar na: in de PvdA-fractie zitten momenteel een voormalige topman van een zorgverzekeraar, twee vroegere verpleegkundigen, vier oud-docenten, een theaterdirecteur, een journaliste en een milieuactivist. Bij CDA en VVD lopen vergelijkbare politieke vreemdelingen rond en ook de SP-fractie telt een kunstenaar, een welzijnswerker, een ex-ondernemer en een paar onderwijzers. „Dat veel Kamerleden niet zouden weten wat er buiten het Haagse in ’de samenleving’ speelt, is een onbewezen stelling”, schrijft Van der Braak.

Intussen legt hij er fijntjes de vinger op dat de kritische theorie van Verdonk over de Haagse incrowd wel erg simplistisch anti-Haags is. „Bij de komst van de LPF was eenzelfde geluid te horen over ’Haagse politici’ als nu. De LPF-fractie van 2002 telde daarom onder anderen, naast een damgrootmeester, een exploitant van pornosites en een eigenares van een nagelstudio, drie medisch specialisten, vier ondernemers en een makelaar. De meesten van hen bleken niet in de wieg gelegd voor het moeilijke vak van politicus.”

Waarmee de doorbraak van fractiemedewerkster Agnes Kant dus wel geduid kan worden als succes voor de vrouwenstrijd, maar niet als een bewijs voor de stelling van Rita Verdonk. Nu maar afwachten of ze het net zo lang gaat uithouden als haar voorganger Jan Marijnissen, over wiens ellenlange zittingsperiode wel een beetje wordt overdreven, want andere fractieleiders van na de oorlog gingen hem voor.

Wie waren Wouters Angels? Nebahat Albayrak, Mei Li Vos en Atje Kuiken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden