Pleidooi voor een 'plurale kerk, hybride met een fluïde aanpak'

Wie op zondagochtend langs de verschillende tv-zenders zapt, kan zomaar in het tv-programma 'Het Vermoeden' belanden. Het EO-programma (dat voorheen jaren werd gemaakt door de Ikon) wil graag de meest uiteenlopende figuren uit religieuze en spirituele tradities aan het woord laten. Anders dan bij de vrijzinnige Ikon, gaat dat bij de EO soms met horten en stoten. Zo kwam het programma onlangs een paar keer in het nieuws omdat uitzendingen met een lhbt-dominee en een moslima 'te gevoelig' zouden zijn voor een deel van de achterban. Wat presentatrice Marleen Stelling vindt van deze houding van haar omroep laat zich raden. "Protestantisme gaat voor mij over eigenwijze geesten die kritische vragen durfden en durven te stellen", zegt ze in het protestantse opinieblad Woord & Dienst. Hoe haar persoonlijke opvatting zich verhoudt tot de omroepcensuur is opmerkelijk genoeg geen onderdeel van het vraaggesprek. Wel doet Stelling enkele ontboezemingen, waarvan het deel van de EO-achterban dat moeite heeft met homo's en moslims vermoedelijk wel even moet slikken. Zo vertelt ze dat een kerk niets is voor haar - te strikt. Ze sprokkelt haar eigen levensvisie bij elkaar. "Ik ben niet meer aangesloten bij een kerkelijke gemeenschap, maar stuit wel dagelijks op sporen die dat deel van mijn jeugd heeft nagelaten. Dat ben ik meer gaan waarderen nu ik me een vrij mens voel, nu ik een levensbeschouwing heb gecreëerd waarin niets taboe is en waarin liefde belangrijker is dan conventies of regels. Traditie is geen beperkende last meer. Mijn levensbeschouwing ervaar ik als een kunstproject waarin je in volle vrijheid mag zoeken naar elementen die jij mooi vindt en waarmee je aan de slag wilt."


Hete hangijzers zijn er ook in Joods Nederland. Is D66 anti-Israël? Het Nieuw Israëlitisch Weekblad stelt meteen in de inleiding met een interview met D66-politicus Bart Vink (het enige Joodse lid van de Amsterdamse gemeenteraad) dat 'vriend en vijand' het over deze anti-houding 'eens' is. De toon is gezet, en Vink heeft wat uit te leggen in het blad. Weliswaar is zijn partij kritisch op Israëls politiek ten aanzien van de Palestijnen, stelt hij, toch is dat wat anders dan Israël-pesten. "D66 staat voor een open en veilig Israël, maar de Arabieren zijn in de ogen van onze leden daarvan de klos", zegt hij. En: "De uitdaging zit hem erin om druk op beide partijen uit te oefenen en meer respect en begrip voor elkaar te kweken."


Terug naar de christenen. Daar gaat het deze week in de bladen veelvuldig over de wenselijkheid van een veelheid aan opvattingen. In Geruchten, het blad van de progressieve predikantenbeweging Op Goed Gerucht, houdt Rob Visser, 'stadspredikant' van Amsterdam, een pleidooi voor maatschappelijk engagement en ruimte. "Ik pleit voor een maximale plurale kerk, hybride met een fluïde aanpak", zegt hij. Deze zin klinkt ietwat raadselachtig, maar gelukkig legt hij een beetje uit wat het effect is van zo'n benadering. "Dan kun je je op gelijke voet kunt verhouden met ander geloofsgemeenschappen, onder meer de moslims. Het spreken over Jezus mag dus geen verborgen opdracht bevatten." In hetzelfde blad verzucht Bram Grandia, in kerkelijke kringen een bekende pacifistische theoloog, dat de Protestantse Kerk in Nederland 'de weg kwijt' is. Hij verlangt, zo schrijft hij, vaak terug naar de tijden dat het IKV hoogtij vierde. Ook een tijd trouwens (de jaren tachtig) dat Navo-verdedigers in sommige kerken werden geweerd van het avondmaal. Niet erg, vindt Grandia. "Ik hoor zo vaak dat de kerk niet terug moet naar de tijd van de polarisatie in de jaren tachtig. Ik zou niet weten waarom niet."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden