Pleidooi voor behoud eigen identiteit

Het huidige integratiebeleid past niet in de traditie van Nederland en werkt averechts. Dat concludeert Sieuwpersad Ramsahai in zijn proefschrift ’Thuiswedstrijd in een vreemd land’.

Zelf gevoetbald heeft Ram Ramsahai (50) niet. Wel heeft voetbal hem in zijn jeugdjaren bewust gemaakt van zijn identiteit.

Hij wist dat hij Surinamer was, maar realiseerde zich niet hoe divers de culturen in zijn geboorteland zijn. Dat besef kwam pas nadat de Hindoe als zestienjarige in Nederland was komen wonen, en hij in de jaren zeventig in het Haagse Zuiderpark zijn landgenoten zag voetballen.

„In de zomer kwamen daar honderden Surinamers samen die stukken van het park claimden en met linten veldjes afzetten. Daar speelden regio’s tegen regio’s. Daardoor kwam ik te weten uit hoeveel verschillende regionale identiteiten Suriname bestaat. Daar had ik nooit bij stilgestaan.”

„Ik voelde me thuis in het Zuiderpark. Het was een geweldige ervaring, ik keek met opwinding uit naar de wedstrijden. Daar zag ik ook dat als een blank team verslagen werd, alle Surinamers feest vierden. Voetbal blijkt een enorme bindingsfactor binnen culturen. Vandaar de titel van mijn proefschrift, ’Thuiswedstrijd in een vreemd land’.

Vandaag hoopt Ramsahai te promoveren op zijn onderzoek dat vijftien jaar heeft geduurd en over een periode van vijftig jaar de ontstaansprocessen van allochtone voetbalclubs in kaart brengt. Zijn belangrijkste conclusie staat haaks op het huidige overheidsbeleid, dat gericht is op het ondergeschikt maken van de eigen cultuur en identiteit aan die van de Nederlandse samenleving.

Ramsahai noemt het ’bijna inhumaan’ dat mensen niet meer zichzelf mogen zijn. Terwijl juist een eigen identiteit „een fundament is waarop bruggen worden gebouwd naar andere groepen in de samenleving”.

Zijn onderzoek laat zien dat het lidmaatschap van allochtone voetbalclubs geen belemmering is voor integratie in de Nederlandse samenleving, zoals algemeen wordt aangenomen. Ramsahai meent dat het tegendeel van het vermeende isolement waar is.

„Het behouden van de eigen identiteit is juist bevorderlijk voor integratie. Allochtone voetbalclubs stimuleren de ontwikkeling van een positieve identiteit bij de leden omdat die zich er thuis voelen. En ze leren hun leden positief kijken naar anderen. Dat is een van de mooie waarden van de sport.”

In dat kader wijst de socioloog naar geweld op het voetbalveld. „In de beginjaren stonden de kranten elke maandag vol over vechtpartijen op het voetbalveld. Dat is nu veel minder, vraag het maar aan blanke of zwarte scheidsrechters. Dat komt omdat er aanvankelijk wederzijdse onbekendheid was die vooroordelen versterkten en treiterijen uitlokten. Nu is er meer bekendheid en dus meer begrip voor elkaar.”

„Allochtone voetballers bij een gemengde club blijken zelden bereid andere taken op zich te nemen. Zij komen om te voetballen, en dat is het. Bij een allochtone club voelen ze zich wel thuis, en maken er deel uit van de gemeenschap. Mensen die zich thuis voelen, ontwikkelen trots en zelfvertrouwen, groeien ook op andere gebieden en verwerven daardoor sociaal kapitaal.”

Leden van allochtone voetbalclubs participeren even goed op de arbeidsmarkt als spelers van gemengde clubs. Dit geldt ook als het gaat om hun voorkeur voor autochtone buren of de omgang met Nederlandse collega’s op de werkvloer.

Allochtone clubs verschillen niet van autochtone clubs. Beide voelen zich bedreigd als mensen van buiten ’hun cultuur’ de dienst uit willen gaan maken. Een afwijkende eenling wordt geaccepteerd, groepsvorming niet. ’Verkleuring’ zorgt voor polarisatie en uiteindelijk een breuk binnen de club.

Het beleid van de overheid staat daar haaks op. „In de jaren zeventig en tachtig werd integratie met behoud van de eigen identiteit nog gestimuleerd. In de kabinetsnota ’Wat sport beweegt’ uit 1996 is nog ruimte voor sporten in eigen kring. Dat is langzaam afgebouwd. Nu wordt de allochtone jeugd gestimuleerd actief deel te nemen in algemene sportorganisaties.”

Volgens Ramsahai is het tijd dat Nederland zich bewust wordt van zijn struisvogelattitude. „Kijk om je heen. Niemand kan de multiculturele samenleving afremmen, die gaat met een dondersnelheid verder. Over tien jaar zullen er in de Randstad wijken zijn die geheel op groepen allochtonen zijn ingericht. Daarin zullen Nederlanders hun eigen identiteit behouden. Nederland moet zich bewust worden dat het zo is, en daarmee leren omgaan.”

„Daarnaast moet het begrip integratie opnieuw worden gedefinieerd. Sociaal integreren, op gebied van arbeidsmarkt, onderwijs en huisvesting moet. Maar de visie dat eigen culturen ten koste moeten gaan van de aanpassing aan het Nederlandse domein, moet worden herzien.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden