'Pleegouder moet kunnen meepraten'

Ook pleeggezinnen die een kind kort opvangen moeten gehoord worden over de vraag waar het vervolgens naar toe gaat. ,,Als pleegouders alleen maar te horen krijgen dat het kind weggaat, is het logisch dat ze zich verzetten.”

AMSTERDAM - Vorige week werd een zesjarig Somalisch meisje onder politiebegeleiding opgehaald van haar school in het Gelderse Wamel. De gezinsvoogd had hiertoe besloten omdat het pleeggezin waar het meisje oorspronkelijk in geplaatst was, het oneens was met de beslissing het naar een Somalische pleegmoeder over te brengen.

De situatie is illustratief voor de positie van pleegouders, zegt Dick Roosink, voorzitter van de Nederlandse vereniging voor pleeggezinnen.

,,Het probleem is dat de positie van pleegouders eigenlijk niet geregeld is. De vorige staatssecretaris, Erica Terpstra, heeft wel eens gezegd dat we 'cliënten' genoemd zouden moeten worden. Maar dat zijn we helemaal niet.”

Het gaat om meer dan alleen maar een naam, zegt Roosink.

,,Wij zien onszelf als partners in de zorg en willen ook serieus genomen worden.”

De mening van pleegouders wordt vaak afgedaan met de opmerking 'ze zijn emotioneel betrokken'. Roosink: ,,Dat is natuurlijk ook zo, maar dat betekent niet dat je de mening van pleegouders niet serieus moet nemen. Dat gebeurt te weinig. Het zijn de pleegouders die 24 uur per dag met het kind leven, dus zij kennen het kind het beste.”

Pleegouders kunnen pas met succes naar de rechter stappen om te voorkomen dat een kind hen wordt afgenomen, wanneer het langer dan een jaar bij hen is. In die gevallen kunnen ze zich beroepen op een 'recht van het gezinsleven' voor het kind. Voor kinderen die onder toezicht staan van een gezinsvoogd geldt dit recht niet. Het Somalische meisje was vier maanden bij de pleegouders in Gelderland.

Een 'doorplaatsing' kan vervelend uitpakken in de situaties waarin de rol van pleegouders niet goed is geregeld. ,,Pleegouders moeten onderdeel uitmaken van het team dat beslist wat er met het kind gebeurt. Ook als het om een kortdurende crisisopvang gaat, moeten ze in ieder geval meepraten.”

In de huidige situatie merken pleegouders weinig van het overleg over het kind. Dat gebeurt achter de schermen, zegt Roosink. ,,Een pleeggezin krijgt dan opeens een telefoontje: 'wij hebben besloten dat uw pleegkind ergens anders naar toe gaat'. Logisch dat deze pleegouders zich niet gehoord voelen en zich verzetten.” Roosink: ,,De gezinsvoogden en andere hulpverleners zijn meestal jonge mensen die met het boekje in de hand de regels uitvoeren. Ze zijn idealistisch en bedoelen het goed, maar vooral als pleegouders veel ervaring hebben, kan het botsen.”

De nieuwe wet op de jeugdzorg stelt nog sterker de rechten van biologische ouders centraal, zegt de pleegoudersvereniging: opvang in een pleeggezin moet zo tijdelijk mogelijk zijn. Bij pleegouders neemt daardoor de onzekerheid toe of het kind kan blijven. Het komt herhaaldelijk voor dat ouders hun kind weer terugkrijgen omdat ze dat willen, maar dat de pleegouders het gezin vervolgens moeten begeleiden om de opvoeding van het kind goed te laten verlopen.

Omdat de rechten van pleegouders niet duidelijk omschreven staan, past iedere gezinsvoogd weer andere normen toe, zegt Roosink.

,,Zonder pleegouders is er helemaal geen pleegzorg. Het wordt tijd dat er eens beter geluisterd wordt.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden