Plattelandspolitie terug naar veldwachterspost

NIEUWLEUSEN - De onttakeling van het politiebureau van Nieuwleusen is illustratief voor de situatie waarin de politie op het platteland zich sinds de reorganisatie bevindt. Hoofdagent Heine Drenth (43) moet in zijn kantoortje van vier bij vijf met stemverheffing spreken om de herrie te overstemmen, die bouwvakkers in de aanpalende ruimten met hun drilboren produceren.

Het politiebureau van het 8 500 zielen tellende Nieuwleusen is verkocht en wordt in opdracht van de nieuwe eigenaar verbouwd. Een bureau in stand houden voor één diender is niet rendabel, vandaar. Een eengezinswoning gaat binnenkort dienst doen als politiebureau.

Vijf jaar geleden telde het op 20 kilometer ten oosten van Zwolle gelegen Nieuwleusen nog elf politiemensen, nu verpersoonlijkt Drenth er in z'n eentje de 'sterke arm der wet'. “Ik ben een soort veldwachter, eigenlijk”, stelt hij niet zonder cynisme vast. “Ik heb nu nog een auto ter beschikking, maar dat is straks ook afgelopen. Dan moet alles weer op de fiets gebeuren. En in noodgevallen moet ik m'n eigen auto maar gebruiken. Dat kan nooit de bedoeling van de reorganisatie zijn geweest.”

De politieregio IJsselland is een 'krimpregio', zoals dat in bezuinigingsjargon heet. In het kader van de reorganisatie van de politie, waarbij personeel van het platteland is overgeheveld naar de steden, heeft IJsselland al 120 van de 1 000 formatieplaatsen ingeleverd. In de nabije toekomst vervallen er nog eens 40 arbeidsplaatsen.

Heine Drenth heeft zijn collega's zien vertrekken naar grote korpsen als die van Zwolle en Deventer. Anderen vonden emplooi in korpsen van provincieplaatsen als Raalte en Steenwijk, waar plaatsen openvielen, omdat daar politiemensen vertrokken naar de grote stad. “Vier jaar geleden hadden we hier nog 140 man, nu nog 100”, stelt commissaris Dolf van der Struik, chef van het district Vechtdal, vast.

Vechtdal, waartoe Nieuwleusen behoort, is één van de zes districten in de politieregio IJsselland. Onder curatelestelling door de minister kon in IJsseland onlangs ternauwernood worden voorkomen door een tekort van 4,5 miljoen gulden op de begroting weg te werken. Het district Vechtdal leverde zijn bijdrage door afgeschreven voertuigen niet te vervangen, de aanschaf van noodzakelijke verbindingsmiddelen uit te stellen en cursussen voor personeel te schrappen.

Van der Struik: “Ik moest 460 000 gulden inleveren, maar heb maar 80 000 gulden kunnen vinden. Volgend jaar moet IJsselland 5,5 miljoen bezuinigen en daarvan moeten wij 8,5 ton ophoesten. Dat kan dus niet, want dan kan ik niet eens meer auto's laten rijden. Vrijwel het hele budget gaat op aan personeelskosten en andere vaste lasten.”

Commissaris Van der Struik zegt geen klaagzang te willen houden. “Want dat de problemen in de steden groter zijn dan op het platteland, is duidelijk. Daarom was die reorganisatie ook te billijken. Maar op het platteland is de grens in de meeste regio's ook echt bereikt. Ik ben alleen bang dat dit in Den Haag niet wordt onderkend. Ik pleeg roofbouw op mijn mensen en kan niet langer garanderen dat we een goed produkt leveren.”

Gênante vertoning

Het zoeken naar posten waarop bezuinigd moet worden, is een gênante vertoning geworden, vindt Van der Struik. “Ik heb zelfs een streep moeten halen door de 'Kerstcross', de traditionele hardloopwedstrijd van ons district in Dalfsen. Daar doen jaarlijks op hun vrije zaterdag toch enkele tientallen collega's aan mee. Kost 1 350 gulden, en dat geld is er dus niet. Als ik dat soort flutpostjes aan het wegstrepen ben, vraag ik me af waar ik in vredesnaam mee bezig ben. Het is fnuikend voor de motivatie van de manschappen.”

Het belangrijkste gevolg van de reorganisatie voor de politiezorg op het platteland is volgens Van der Struik dat de politie zich voornamelijk moet beperken tot incidentbestrijding. “We rijden van ongeval naar burenruzie en van burenruzie naar inbraak. Van preventieve taken en het draaien van projecten komt in de praktijk nog maar weinig terecht. En dat krijgen we in de toekomst als een boemerang terug. Als je nu niet de tijd hebt om potentiële crimineeltjes op hun gedrag aan te spreken, worden het straks grote criminelen.”

Heine Drenth kan het alleen maar bevestigen. Waar er vijf jaar geleden nog elf politiemensen beschikbaar waren om toe te zien op handhaving van de wet in Nieuwleusen, heeft hij daar als 'Plaatselijk Contactfunctionaris' in z'n eentje nog twee dagen per week voor. Op andere dagen draait Drenth mee in de surveillancedienst “En het komt regelmatig voor dat ik niet eens twee dagen per week aan Nieuwleusen kan besteden, want ik ben bij ziekte van één van de collega's de eerst aangewezene om bij te springen in de surveillance.”

Heine Drenth zal er gedurende de twee dagen per week die hij nog in Nieuwleusen werkt op zijn stalen ros op uit moeten. Op regenachtige dagen zullen ze hem in het buitengebied weinig zien, voorspelt hij. “Als ik een dienstwagen nodig heb, ben ik een uur reistijd kwijt. Laatst moest er iemand gereanimeerd worden. Ik had geen dienstwagen ter beschikking en ben toen maar met m'n eigen auto gegaan. Nee, daarop zitten geen zwaailicht en sirene. Eigenlijk kan dat helemaal niet.”

Uit pure nood wordt er over gedacht de drie districten waarin Vechtdal is onderverdeeld, terug te brengen tot twee. Het aantal politiewagens dat er dan nog in een 670 vierkante kilometer beslaand gebied met 100 000 inwoners op de weg is, zou in dat geval worden teruggebracht van drie tot twee.

“Het moet een keer ophouden”, vindt Drenth. “Anders zijn we als plattelandspolitie niet meer geloofwaardig.” Van de 3 000 politiemensen die er landelijk gezien extra in dienst worden genomen, zou het district Vechtdal er bij een eerlijke verdeling twee krijgen.

“Een onevenredige toedeling aan het platteland zou het het meest logisch zijn”, zegt commissaris Van der Struik tegen beter weten in. “Tijdens de verkiezingscampagne spraken de grote politieke partijen trouwens over 10 000 politiemensen extra. Kunt u zich dat nog herinneren?”.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden