'Plat' Noorwegen

Is Noorwegen een land voor Hollandse fietsers, of is het er te ruig, te steil en te hoog? Drie routes laten zien dat er voor iedereen veel te genieten valt.

Donkere tunnels, slecht weer, eindeloze hellingen - om in Noorwegen te fietsen moet je de kuiten hebben van de Noorse wielrenner Thor Hushovd, zou je denken. Maar er zijn ook streken waarvoor je niet al te getraind hoeft te zijn. Ook al wordt het nergens honderd procent vlak.

Noordzeeroute

De eerste rit begint in de fraaie stad Stavanger, met circa 100.000 inwoners de vierde stad van Noorwegen. Zeker een bezoek waard, voordat de fiets gepakt wordt. De olie-industrie zorgt, naast de visserij, voor werk in de stad. En niet alleen hier; de 4,5 miljoen Noren danken hun welvaart voor een groot deel aan de winning van olie in de Noordzee. Een bezoek aan het oliemuseum is een aanrader. Je kunt er met gemak uren rondlopen. Er wordt op levendige wijze een beeld gegeven van het leven aan boord van een olieplatform, het ontstaan van olie en het opsporen ervan.

In Stavanger ruik of zie je de olie trouwens niet. Het is goed toeven op een van de vele terrasjes aan de haven. In de zomer duren de avonden lang. Tijdens een rondje door het oude Stavanger met de witte houten achttiende-eeuwse huizen valt meteen de fietsvriendelijkheid op. Automobilisten geven de fietsers alle ruimte.

De route voor de komende dagen is makkelijk te volgen; het is een stuk van de internationale Noordzee Fietsroute. Deze bewegwijzerde tocht telt maar liefst 6000 kilometer. Het Noorse gedeelte loopt van Bergen naar Svinesund aan de grens met Zweden en is 1100 kilometer lang. Deze tocht, van Stavanger naar Egersund, is er maar een fractie van, maar het begin is al veelbelovend. Sandness, op een kilometer of tien van het startpunt, is een echte fietsplaats met gratis leenfietsen, een uitgebreid fietspadennetwerk en een jaarlijks fietsfeest. Ook het Quality Hotel levert zijn bijdrage aan deze beeldvorming. In de hotelkamers sieren oude fietsaffiches en foto's de wand en er staat een hometrainer. Het restaurant is ingericht met wielershirts, fietsen en meer oude fietsglorie.

Volgens de Noren ligt hier het vlakste stukje van hun land. Bij het eerste heuveltje slaat even de twijfel toe, maar gemeen steil is het niet. De streek ademt de sfeer uit van boerenland. Schapen en koeien grazen tussen opgestapelde muurtjes. Op andere veldjes groeien broccoli, peen, aardappel en bloemkool, die ook in stalletjes worden aangeboden. In een kas worden zelfs tomaten gekweekt. Bordjes geven de Noordzee Fietsroute aan, verder naar het zuiden, langs strandjes die uitnodigen tot een duik en langs een binnenmeer waar duizenden vogels rusten. Het mooiste van de route is vandaag voor het laatst bewaard: een wiebelbrug over een rivier die leidt naar Obrestad (nou ja stad) met een vuurtoren en vooral een comfortabele hut.

De volgende dag valt er onderweg weer het nodige te genieten.

De oude 'Koningsweg' is een smal paadje, langs grazende koeien. Heel even gaat het door donker naaldwoud. Daarna opent het landschap zich weer. Op het oude kerkhof van Varhaug staat een kerkje, waar binnen slechts zestien stoelen staan.

Na dertig kilometer volgt de Noordzeeroute opnieuw een historisch traject, de oude Westkustweg. Het landschap verandert dramatisch. De weg gaat ineens steil omhoog en al snel zit er niets anders op dan verder te lopen. Het lijkt alsof je een compleet andere wereld binnenstapt, die van versteende trollen, elfen en andere mysterieuze wezens. In dit land met ontelbare meren, paarse heide en ruw geboetseerde rotsen moet de fiets voortgeduwd worden. Pas boven kan je weer opstijgen, als een koning op zijn paard. Tijdens de afdaling springen de stenen weg van de banden. Een uur lang is er geen mens te bekennen, zijn er zelfs geen sporen van de samenleving. Nogmaals een klim tot aan 150 meter, het hoogste punt op deze route. Het uitzichtpunt is weer subliem en maakt de inspanningen goed. Egersund, een plaatsje met vele oude houten huizen, wacht na de afdaling.

Peer Gynt-vallei

Vinstra, op circa honderd kilometer ten noorden van de Olympische stad Lillehammer, heeft een klein station. Bij het station staat een standbeeld van Peer Gynt die zijn vuisten naar de hemel balt. Het verhaal werd in de 19de eeuw geschreven door Henrik Ibsen en daarna door Edvard Grieg op muziek gezet. De schrijver liet zich inspireren door de persoon Peder Olson die in 1732 tot 1785 in deze streek leefde. Het verhaal gaat in het kort over een jongeman met een wild karakter die graag door de bergen zwerft. Hij heeft een stroeve relatie met zijn verwanten, terwijl hij zoekt naar zijn eigen identiteit. Het thema is na al die jaren nog steeds actueel. De wandeltocht naar Gålå gaat bergop en is vermoeiend, maar prachtig. Het plaatsje is vooral in trek bij de fans van Peer Gynt en Henrik Ibsen. Er is een hotel, café en een route naar hem genoemd en in het buitentheater wordt jaarlijks het toneelstuk over het leven van Peer Gynt opgevoerd.

Het landschap hier is betoverend mooi, maar nu op een hoogte van 800 meter en met bergen van 1300 tot 1500 meter in de buurt wijst niets erop dat hier een ontspannen fietstocht gemaakt kan worden. Bij het hotel kunnen fietsen gehuurd worden en met een kaart, routebeschrijving en een prima mountainbike gaat het richting de eerste heuvel. Er hangt een slagboom over de weg waar tol geheven wordt voor automobilisten. Met het geld onderhouden de boeren deze wegen. Auto's zijn er overigens nauwelijks. De brede, onverharde weg lijkt er alleen voor een eenzame fietser te liggen. Het klimmen blijkt mee te vallen. De tegenwind is de voornaamste tegenstander in deze toendra-achtige wildernis - een vrijwel boomloze vallei tussen de hoge bergpieken. De vakantiehuisjes die her en der staan zijn kleurrijk, ideaal gelegen voor rustzoekers. Na het bezoek aan het fraai gelegen terras van Lauvåsen kan je verder wegdromen in het decor van witte berken, blauwe meren en zwarte huisjes. Met de wind in de rug begint de afdaling, terug naar Gålå.

Een rondje 'Valsfjellet' is een aanrader. De route van dertig kilometer begint bij het Peer Gynt Kafé aan het Gålåvatn-meer. Ook de Engelsman Mike rijdt de heuvel op. Op een uitgestrekte weide staren koeien ons aan onder een knalblauwe hemel. Het landweggetje gaat over in een voetpad met grote keien als hindernis. Echt vlakke fietstochten bestaan hier niet, maar als we de fietsen dwars door een rivierbedding hebben geduwd en bij het gehucht Fagerli aankomen, zijn we blij dat we hebben doorgezet. Sprakeloos door zoveel schoonheid nemen we het landschap in ons op. Talrijke huizen met grasdaken, historische boerderijen, bergtoppen in de verte. We dalen af naar een ijskoud meer. Mike is nu niet meer te houden. ¿Ik heb vandaag al zo veel heldere meertjes gezien en nu moet ik gewoon een duik nemen.¿

Telemark

In de streek Telemark fungeert het plaatsje Skien (spreek uit 'Sjen') als uitvalsbasis. Een boottocht vormt een mooie afwisseling. De Henrik Ibsen vaart over het Telemark-kanaal dat Skien met Dalen verbindt. Het is 105 kilometer lang, allerminst kaarsrecht en kent een verval van 72 meter. Meren als Norsjø maken deel uit van dit kanaal. Onderweg neemt de boot vaak een sluizencomplex. Het is een heel spektakel. De gigantische sluisdeuren worden nog met de hand geopend.

Bij de Eidsfoss-sluizen kunnen wandelaars uitstappen en beginnen aan een tocht naar het volgende sluizencomplex, Vrangfoss. Er is geen reden om te haasten, de boot haalt je toch niet in. Even na enen wordt Lunde aangedaan. Het fietsen kan beginnen. De weg langs het Telemark-kanaal gaat over in een onverhard pad. Aan de andere zijde liggen goudgele graanvelden te blinken in de zon, mooi met zo'n roodbruin geverfde boerderij ernaast. Het gaat lekker, de bergversnelling hoeft er niet op. Je kunt hier uren doorfietsen langs het kanaal en weer terug, op de andere oever. In Ulefos stopt een bus, die terug rijdt naar Skien. De fiets mag mee, zoals overal in Noorwegen.

Meer informatie is te vinden op: www.visitnorway.nl (voor algemene informatie over Noorwegen), www.bike-norway.com (voor het zelf plannen van een tocht), www.northsea-cycle.com (voor algemene informatie over de Noordzee Fietsroute).

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden