Plastic soep: de albatros hapt, slikt, weg

In de maag van een dode albatros wordt een handvol plastic gevonden. Een beeld uit de film Albatros van Chris Jordan. Beeld Chris Jordan
In de maag van een dode albatros wordt een handvol plastic gevonden. Een beeld uit de film Albatros van Chris Jordan.Beeld Chris Jordan

Wie de hoeveelheid polystyreen, polypropeen en polyethyleen in een opengesneden albatros ziet, schrikt. Fotograaf Chris Jordan maakte er een film over.

Een albatros boven zee ziet alles wat in het water drijft als potentieel voedsel. Ze eten inktvis, vis en krill, garnaalachtige zeediertjes. Geen glinstering in het water wordt gemist. In razendsnelle duikvluchten scheren ze erop af, hap, slik en wegwezen. Doorgaans is de buit een lekker visje, maar soms zijn het snippers plastic of drijvende flesdoppen. Als de albatros een jong heeft, komt het voor dat die stukken plastic tijdens het voeren via de maag van de ouder worden overgegeven aan het nageslacht.

De Amerikaanse fotograaf Chris Jordan verbleef, verspreid over een periode van vier jaar, 94 dagen op Midway, een afgelegen atol in de noordelijke Stille Oceaan, ergens tussen Hawaï en Tokio. Hij filmde er de albatrossen, die de ring van eilandjes gebruiken om er in kolonies te broeden. Hij kon ze van heel nabij benaderen, want albatrossen zijn niet bang voor mensen. Je kunt gewoon naast een broedende albatros gaan zitten, de vogel zal geen spier vertrekken.

Albatrossen met hun enorme vleugels brengen vrijwel hun hele leven op zee door. Ze kunnen duizenden kilometer per dag afleggen zonder vaste grond te raken. Het zijn meesters in het vliegen, ze gebruiken luchtstromen om met hun grote spanbreedte urenlang te zweven boven het water.

Van de 21 soorten zijn er 19 met uitsterven bedreigd. De overbevissing van oceanen en de plasticsoep op zee spelen daarbij een rol. Ook komen er jaarlijks meer dan 100.000 albatrossen om doordat ze zich vastbijten in het aas van de langelijn-visserij.

Liefdevol

Jordan maakte een film van anderhalf uur over de albatros. Het werd een poëtisch, liefdevol gemaakt project, een mengeling van de rauwe werkelijkheid van plasticsoep én een fraai portret van een bijzondere zeevogelsoort. De film is medegefinancierd door Fred Foundation, de goededoelenstichting van de Nederlandse filantroop Fred Matser.

Jordan wil niet dat de film wordt vertoond in het commerciële circuit. Hij wil voorkomen dat er iemand verdient aan de ellende van albatrossen. Bij een proefvoorstelling onlangs in Den Haag, vroeg hij de aanwezigen om liever niet te applaudisseren na afloop. “Dat past niet”, vond hij.

Komend voorjaar wil hij de film op verzoek vertonen aan belangstellenden in Nederland. Het is een langzame film met veel muziek en weinig gesproken commentaar, de beelden zijn veelzeggend. Jordan wil de film uiteindelijk gratis op internet zetten.

Verbijsterende hoeveelheid

Om de effecten van het eten van plastic te laten zien, knipt Jordan met draaiende camera de maag open van een volwassen albatros die net is doodgegaan. Hij haalt meer dan een handvol plastic snippers uit de buik van de vogel. Grote brokken met scherpe randen, in alle maten en soorten. Een verbijsterende hoeveelheid.

De fotograaf noemt zichzelf milieuactivist. Jordan kwam acht jaar geleden voor het eerst naar Midway, waar de resten liggen van een verlaten Amerikaanse legerbasis. Hij wilde er foto’s maken voor een project over massa­consumptie. In zijn werk probeert Jordan complexe maatschappelijke problemen zichtbaar te maken. Door bijvoorbeeld de miljoenen plastic en papieren bekertjes die in de VS elk uur worden weggegooid, in één foto in beeld te brengen.

“Ik wil het probleem op die manier tastbaar maken. Op Midway wilde ik een fotoreportage maken over het plastic afvalprobleem. Iemand had mij aangeraden om in de magen van dode albatrossen te kijken.”

Scholen

Hij vond op de atol de resten van verteerde albatrossen, cirkels van veren en botjes met middenin ronde hoopjes plastic. Hij schoot foto’s en ging weg omdat hij dacht dat hij klaar was. Maar eenmaal thuis besloot hij terug te gaan om het lot en het leven van de albatros op film vast te leggen.

Hij werkt nu aan een kortere versie van drie kwartier, omdat anderhalf uur te lang is voor vertoning op scholen. “Dat wordt nog een klus, ik weet niet hoe ik die film moet inkorten.”

Lees ook: Onze plastic soep wordt op de Noordpool geserveerd

Bekijk ook het fotoalbum met meer beelden die Chris Jordan maakte op het atol Midway. Sommige daarvan kunnen als schokkend worden ervaren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden