Plantaardige stofjes tegen de opvliegers

Weet u het Japanse woord voor opvliegers? Vast niet. In Japan weten ze het niet eens. Sterker, zo'n woord bestáát er niet. Japanse vrouwen hébben namelijk geen opvliegers, althans: veel minder vaak dan westerse vrouwen. Want Japanse vrouwen krijgen elke dag maar liefst 47 milligram zogeheten isoflavonen binnen, vooral via tofu.

Deze wijsheid staat te lezen in 'Fyto-oestrogenen, het plantaardige alternatief voor hormoonpreparaten tijdens de overgang', van twee Duitse voedingsdeskundigen. Het is net uit, en soms wat potsierlijk van toon. Zo hebben Japanse vrouwen 'een zeer sierlijke lichaamsbouw en dat is in de westerse wereld zonder meer een risicofactor voor osteoporose' (ofwel broze botten, ook zo'n gevreesde overgangsklacht). Maar nee, Aziatische vrouwen blijken juist uitermate breukbestendig. Door de soja. Nutricia is weliswaar iets minder stellig maar haalt 'bewijzen' voor de werking van zijn nieuwe Menopauze Formule -ook met isoflavonen- eveneens uit het verre oosten.

Allemaal onzin? Ja en nee, aldus dr. Ronald Barentsen, gynaecoloog en onderzoeker in het Amsterdamse VU-ziekenhuis. ,,Het valt ernstig te betwijfelen of Japanse vrouwen geen opvliegers hebben. Maya-vrouwen hebben ook geen opvliegers, die 'slapen met de regengod'. Het is maar hoe je ernaar vraagt.'' Dat de chemische structuur van isoflavonen, ofwel 'plantaardige oestrogenen', sterk lijkt op die van échte oestrogenen, zegt ook al niks. ,,Als zo'n stofje er maar een beetje anders uitziet, kan de werking al totaal anders zijn. Zelfs het ene oestrogeen is het andere niet. Zo ingewikkeld is het.''

Barentsen houdt niettemin de mogelijkheid open dat fyto-oestrogenen enig effect hebben. Zelf heeft hij het voedingssupplement Promensil onderzocht, met isoflavonen uit rode klaver. Dit gebeurde keurig volgens de wetenschappelijke regels: een groep vrouwen kreeg Promensyl, een andere groep vrouwen een placebo -en de eerste groep hád minder opvliegers. Wereldwijd kent hij twee andere studies waarin fyto-oestrogenen het eveneens beter deden dan een 'neppil'. Daar staat tegenover dat in twaalf deugdelijke studies weer geen enkel effect bleek. En eventuele gunstige effecten betroffen louter opvliegers. Steviger botten door fyto-oestrogenen, dat is nog nooit aangetoond.

,,Maar ik zeg niet dat het allemaal niks is'', benadrukt hij. Vrouwen die geen 'chemische' oestrogenen willen slikken, mogen het van hem best proberen met fyto-oestrogenen. Waarbij hij wel aantekent dat de verkrijgbare voedingssupplementen soms torenhoge doses van de plantaardige stofjes bevatten. ,,En je kunt nooit zeggen dat dit per definitie geen kwaad kan. Zo is het in theorie best mogelijk dat de kans op borstkanker er iets door toeneemt, net als bij gewone oestrogenen.''

Een tofu-rijk dieet dan maar? Barentsen heeft er weinig fiducie in. ,,Dan moet je wel heel erg oosters gaan eten.'' Voor wie het toch wil proberen: in het boek van de Duitse deskundigen staat een aantal recepten -pardon, 'opwindende composities'- met daarin veel zegenrijke plantaardige hormonen. Lees en geniet: zoete sojabonenkwark, rauwkost met tofu-dressing, gegratineerde visfilet met tofu, witlof in tofu-ragoût, tofu-crème met fruit, en niet te vergeten de sojashake. Jammie.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden