Planbureau milieu: Kabinet doe iets!

'Het gaat nog lang niet goed met de grote leefomgeving.' Beeld anp
'Het gaat nog lang niet goed met de grote leefomgeving.'Beeld anp

Drastische ingrepen in de landbouw en veeteelt zijn onvermijdelijk. Dat geldt ook voor de ondergrondse opslag van CO2: het kabinet kan dat niet langer uitstellen.

Met deze oproep komt het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) in de aanloop naar Tweede Kamer-verkiezingen. De tijd is ook rijp voor 'beslissende keuzes' want de samenleving wacht met ongeduld op een rijksoverheid, stelt het planbureau in de tweejaarlijkse Balans voor de Leefomgeving die vanavond is aangeboden aan het kabinet. Volgens PBL-directeur Hans Mommaas wordt de volgende kabinetsperiode cruciaal als het gaat om het halen van de milieudoelen.

Sombere toon
Het rapport is overwegend somber van toon, al zijn er ook lichtpuntjes. Mommaas: "We hebben schoon drinkwater, schonere bodems en schonere lucht. Maar het gaat nog lang niet goed met de grote leefomgeving: het klimaat, de biodiversiteit en de circulaire economie.''

Vooral in de landbouw zijn ingrijpende maatregelen nodig. Door de schaalgrootte en de nadruk op wereldwijde export legt deze sector een onevenredig grote druk op het binnenlandse milieu, zegt het PBL.

Dat trekt een zware wissel op landschap en natuur. De uitstoot van ammoniak in de intensieve veeteelt, de verontreiniging van sloten en vaarten en de grote hoeveelheden bestrijdingsmiddelen zorgen er volgens het PBL voor dat de Europese doelen voor natuur en waterkwaliteit vrijwel niet te halen zijn. Daarnaast stoot de landbouw ook veel broeikasgassen uit (vooral methaan en lachgas) en schiet de beperking van stikstof-uitstoot tekort om natuurgebieden op de lange termijn te beschermen.

Voortouw
"Dit alles noopt tot nadenken over de toekomst van de landbouw in Nederland'', aldus het rapport. De rijksoverheid moet daarbij het voortouw nemen: "Bij de energietransitie bestaat bij het kabinet een beeld van hoe het energiesysteem er in de toekomst uit moet zien, bij de landbouw ontbreekt een dergelijk beeld.''

Ook het beleid om CO2-uitstoot te verminderen moet anders, aldus het PBL. Het kabinet-Rutte denkt de uitstoot flink terug te kunnen dringen door sluiting van kolencentrales, maar daarmee redt Nederland het niet, waarschuwt het planbureau. De reductie moet fors worden versneld wil Nederland op tijd de afspraken halen die vorig jaar tijdens de VN-top in Parijs zijn gemaakt. Het opvangen en ondergrondse opslag van CO2 is dan ook onontkoombaar. Opslag van broeikasgassen is omstreden en buitengewoon duur.

"Een hardnekkig restant van de broeikasgas-uitstoot is verbonden aan het voedselsysteem, vooral de veeteelt en aan de internationale lucht- en scheepvaart'', aldus het planbureau. Hans Mommaas wijst er op dat de mobiliteit in de scheep- en luchtvaart alleen maar toenemen en dat daarom internationale regels voor de emissies hard nodig zullen zijn.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden