Plan vliegveld Twente kostte al 86 miljoen

Geen koper, wel stevige rekening Eindoordeel over project in februari

Ruim 86 miljoen euro aan overheidsgeld zit er al in de herontwikkeling van de oude F-16-vliegbasis 'Twenthe' en het stadsvliegveld Enschede die in 2008 dicht gingen. Een groot deel van dit bedrag moet definitief afgeschreven worden, zo blijkt na de mislukte aanbesteding van Luchthaven Twente deze week.

Deze verliespost valt af te leiden uit cijfers van de provincie Overijssel, gemeente Enschede en hun gezamenlijke bedrijf ADT. Deze onderneming verandert de vliegbasis (515 hectare) in een stadsvliegveld, natuur en woon- en werkwijken.

De noodzaak en haalbaarheid van Luchthaven Twente, met een prognose van 1,2 miljoen passagiers in 2030, is sinds 2008 omstreden. De aankoop in 2010 door de provincie en stad voor 29,8 miljoen euro vormt niet het struikelblok, immers: grond blijft waarde in harde euro's vertegenwoordigen. De politieke wens om koste wat kost een doorstart te maken met de Twentse luchtvaart oogstte kritiek vanwege het milieu, de kosten, de risico's en de noodzaak.

En het mocht wat kosten, de plannenmakerij, het terreinbeheer en de aanbesteding. Defensie kondigde in 2003 de sluiting van 'Twenthe' aan. Enschede liet zich, onder leiding van ex-burgemeester Jan Mans, niet zomaar honderden arbeidsplaatsen en een economische motor 'afpakken' door het Rijk. De werkloosheid is er hoog. Ook bezuinigingen op de Nationale Reisopera en Rijksmuseum Twenthe bleven de politieke emotie voeden, ook na Mans' vertrek.

Na een eerdere mislukte aanbesteding van het oude vliegveld in 2008 staken Rijk en regio samen 12,5 miljoen euro in het tijdelijk beheer van de vliegbasis tot 2011. De eerste doorstartpoging met Luchthaven Twente liep eind 2009 uit op een coalitiecrisis in Provinciale Staten. Die plankosten (12,8 miljoen euro) werden dit jaar afgeboekt door Enschede en Overijssel. In de plannen staan 'planvorming, beheer en aanbesteding' voor 54 miljoen euro in de boeken.

Hoe groot het luchthavenaandeel is, is niet bekendgemaakt. Tot juli blijkt 20 miljoen euro te zijn uitgegeven aan 'planvorming en vliegbasisbeheer'. De aanbesteding van 3,4 miljoen euro moest toen nog worden betaald. Alles zou worden terugverdiend via interim-terreinverhuur, de grondexploitatie, die inmiddels met 10,9 miljoen euro is afgewaardeerd. Ook naar toekomstige luchthaveninkomsten, begroot op 14,6 miljoen euro, kan nu worden gefloten. ADT berekent de financiële gevolgen van de mislukte aanbesteding.

Nol Graas van omwonendenvereniging VOLT Twente verbaast zich niet over de cijfers. De vereniging verzet zich al jaren fel tegen het plan. "De politiek wilde een luchthaven, dus moest er eentje komen", zegt Graas. "Ze haalden uit rapporten alleen de optimistische cijfers en zeiden: het kan. Hun drijfveer, meer werkgelegenheid, vind ik legitiem. Maar kies dan niet voor een luchthaven."

Ook luchthavenwetenschapper Hans Heerkens van de Universiteit Twente waarschuwde tevergeefs. "Dichtbij Enschede ligt vliegveld Münster-Osnabrück", zegt hij. "Een nieuwe luchthaven vlakbij een bestaande krijgt het moeilijk. Twente is te dunbevolkt om genoeg passagiers te trekken."

Een mislukte aanbesteding betekent 'exit vliegveld', stelt het Enschedese coalitieakkoord. Overijssel en Enschede willen in februari pas vaststellen of sprake is van een definitieve mislukking.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden