Plan EU voor opslaan gegevens luchtvaartpassagiers

(Novum/AP) - De Europese Unie moet als onderdeel van een nieuwe campagne tegen terrorisme negentien rubrieken van gegevens van luchtvaartpassagiers, waaronder e-mailadressen, telefoonnummers en betalingsgegevens, gaan verzamelen en gedurende dertien jaar opslaan. Dat heeft eurocommissaris voor justitie en openbare veiligheid Franco Frattini dinsdag voorgesteld.

Het plan komt overeen met de wijze waarop de Verenigde Staten sinds de aanslagen van 11 september 2001 informatie over luchtreizigers verzamelen. Als de lidstaten ermee instemmen, moeten luchtvaartmaatschappijen hun passagiersgegevens voor geplande vluchten van en naar de EU afstaan aan de nationale politiediensten, die aan de hand van de informatie een risicoanalyse moeten maken.

Volgens Frattini is de dreiging van het terrorisme onverminderd groot en kan Europa zich geen zelfgenoegzaamheid veroorloven. Het plan van de eurocommissaris is echter bepaald niet onomstreden.

Privacybewakers zeggen dat het systeem de bescherming van persoonsgegevens van burgers verder aantast en nauwelijks zal werken om terreurverdachten op te sporen. "Dit is weer een maatregel die iedereen onder toezicht plaatst en tot een 'verdachte' maakt, zonder enig recht om te weten hoe de gegevens worden gebruikt", zei Tony Bunyan van de groep Statewatch eerder. Volgens hem is er weinig bewijs dat het verzamelen van 'berg na berg aan aan gegevens' over de activiteiten van iedereen in de EU ook maar iets bijdraagt aan terreurbestrijding.

De Duitse commissaris voor de bescherming van persoonsgegevens Peter Schaar zei dat de door Frattini voorgestelde maatregel alleen zin heeft als automobilisten en treinpassagiers aan hetzelfde systeem worden onderworpen. Volgens Schaar is maar zeer de vraag of de gegevens nuttig zijn in de strijd tegen het terrorisme en kunnen ze bovendien na kleine wetswijzigingen relatief gemakkelijk voor andere doeleinden worden gebruikt.

Frattini heeft gezegd dat zijn voorstel een voor de hele EU geldende norm stelt voor data die van passagiers kunnen worden verzameld. Nu kennen van de 27 lidstaten alleen Groot-Brittannië, Denemarken en Frankrijk regels voor het verzamelen en gebruiken van passagiersgegevens, maar de nationale systemen verschillen onderling sterk. Het systeem zal ook worden gebruikt om gegevens te verzamelen van minderjarigen die alleen reizen, om mensenhandel te bestrijden.

De 'passagiersprofielen' kunnen in totaal vijftien jaar worden bewaard. Na de eerste zeven jaar zullen de gegevens gedurende acht jaar in een 'slapend' archief worden bewaard alvorens voorgoed te worden gewist. De autoriteiten in de lidstaten kunnen volgens het voorstel de gegevens gebruiken om personen die zij als een terreurrisico beschouwen te ondervragen of de toegang tot het land te ontzeggen. Gevoelige informatie, waaruit bijvoorbeeld iemands ras, religie, politieke opvattingen of seksuele geaardheid kan worden afgeleid, zou automatisch gefilterd en gewist worden.

Om de strijd tegen het terrorisme te vergemakkelijken wil Frattini meer maatregelen nemen. Zo wil hij dat in de gehele EU het oproepen tot geweld en het rekruteren voor aanslagen strafbaar wordt gesteld, alsmede het online verspreiden van terroristische propaganda en instructies voor het maken van bommen. Daarnaast moet de EU zorgen dat er een database komt waarmee de Europese politieorganisatie Europol de diefstal van explosieven kan bijhouden. Er moet volgens Frattini ook een systeem komen waarmee Europol kan nagaan wie cruciale materialen koopt waarmee bommen kunnen worden gefabriceerd, zoals bedrading en ontstekers.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden