‘Plan Blokhuis met ggz is onuitvoerbaar’

Paul Blokhuis, staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Beeld ANP

Het plan van staatssecretaris van volksgezondheid Paul Blokhuis om de acute nood aan personeel in de geestelijke gezondheidszorg (ggz) te verlichten, is waarschijnlijk niet mogelijk en werkt ook nog eens contraproductief. 

Met die waarschuwing komt Lex Tabak van Solopartners, de brancheorganisatie van zzp’ers in de zorg.

Blokhuis wil alle psychiaters en ggz-verpleegkundigen mee laten draaien in de weinig populaire weekend- en avonddiensten. Ook de zzp’ers. Maar zij zijn juist vrij om te kiezen wanneer ze werken. Zodra Blokhuis aan die vrijheid komt, begint het zzp-schap op een dienstverband te lijken. Dat is tegen de wet DBA, de wet deregulering beoordeling arbeidsrelaties, zegt Tabak. “Ik denk niet dat de Belastingdienst vrolijk wordt van sturende maatregelen richting zzp’ers”.

Vreemd

Volgens Tabak stelt de Belastingdienst dat opdrachtgevers geen eisen kunnen stellen aan zzp’ers over hoe en wanneer de zelfstandige werkt, anders begint de relatie te veel op een dienstverband te lijken. “Vanuit de arbeidswetgeving is het dus een vreemde opmerking.”

Als de Belastingdienst vindt dat de zzp’er niet zelfstandig genoeg zijn eigen werk kan indelen, krijgt hij of zij een naheffing. Daarnaast kan de ggz-instelling waar de zzp’er werkt ook een extra heffing verwachten als de Belastingdienst vindt dat er sprake is van een (fictieve) dienstbetrekking of schijnzelfstandigheid.

Het ministerie van volksgezondheid laat weten dat de plannen nog uitgewerkt moeten worden en dat eventuele conflicten met andere wetgeving daar ook aan de orde kunnen komen.  

Een tweede effect van het plan Blokhuis is dat het personeelstekort niet afneemt, maar juist groter wordt, zegt Tabak. “De reden dat mensen zelfstandige zijn geworden, is dat ze zelf de regie over hun werk hebben en flexibel kunnen zijn. Het idee van Blokhuis doet daar afbreuk aan. Als zzp’ers door opdrachtgevers geforceerd worden iets te doen, dan denken wij dat ze zeggen: ‘Sorry, maar als ik geen zorg meer kan verlenen op een manier die bij mij past, die voor mij werkt, dan verlaat ik de sector’. Daar hebben we harde cijfers van. In een enquête onder onze 10.000 leden geeft 60 procent aan dat zij stopt met de gezondheidszorg als zij niet als zzp’er door kunnen gaan.”

Zware diensten

Volgens Tabak gaat de staatssecretaris er ten onrechte vanuit dat de zzp’er nooit zware diensten loopt en daardoor de vaste medewerker extra belast. “Er zijn veel zelfstandigen die het niet erg vinden om te werken in de vakanties, weekenden en nachten. En er zijn ook mensen in loondienst die liever niet werken met de feestdagen of in de weekenden.”

Brancheorganisatie GGZ Nederland, die achter de plannen van Blokhuis staat, ziet wel een verband tussen de zware diensten van personeel in loondienst en de zelfstandigen. “Al is het niet de schuld van de zzp’ers”, zegt een woordvoerster. “De oorzaak is dat er een tekort is aan personeel. Dat tekort wordt opgevuld met zzp’ers en zij hoeven niet per se avond- en weekenddiensten te draaien.” Volgens GGZ Nederland is het belangrijk dat het weer interessant wordt voor medewerkers om in loondienst te komen.

De echte vraag is: waarom willen mensen niet meer in de ggz werken, vult Tabak aan. Dat antwoord is te vinden in diverse onderzoeken. Medewerkers voelen te weinig waardering van werkgevers, komen te weinig toe aan de zorg voor patiënten en gaan gebukt onder te hoge werkdruk. “Juist om dat te ontlopen, kiezen zorgmedewerkers voor het zzp-schap", zegt Tabak. “Zorg er ook voor dat mensen in loondienst daar geen last van hebben.”

Lees ook:

Laat iedereen in de ggz ‘s avonds en in het weekend werken, zegt Blokhuis, ook zzp’ers

Staatssecretaris Blokhuis wil dat alle psychiaters en ggz-verpleegkundigen meedraaien in weekenddiensten en avonddiensten. Ook als ze als zzp’er in een psychiatrisch ziekenhuis werken en eigenlijk vrij zijn om zelf te beslissen welke diensten ze aannemen, of niet.

De ggz zoekt personeel: iemand is beter dan niemand

De geestelijke gezondheidszorg verkeert in diepe crisis. Ggz-instellingen drijven op uitzendkrachten en dure zzp-psychiaters. Het personeelstekort leidt zelfs tot calamiteiten met dodelijke afloop, blijkt uit onderzoek van De Groene Amsterdammer en Trouw.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden