Plaatsen waar de lelijkheid een aanvang nam

Het weer werkte geweldig mee, het regende, het was kil, en iedereen droeg donkere kleding.

De trein was ook al onaangenaam vol, we lazen onze amper uitgevouwen gratis krantjes alsof we erin spiekten. De vrouw tegenover me, in grijze legging, klemde een paraplu tussen haar dijen. Iedereen zweeg, iedereen leed. De winter zat ons nog in de botten.

Nederland in mei.

Ik stapte uit in Haarlem, op perron acht - dat ligt net buiten de overkapping. Lelijkste perron van dit nog voorname station. De mensen haastten zich ervandaan, het hoofd ingetrokken, de schouders omhoog.

Ik snelde door de wat verlopen Jansweg en de Jansstraat in de richting van de Bavo en de Grote Markt en hield even in bij een pand met het raadselachtige uithangbord 'Coconuts for Sex' - een zaak met troosteloze lustartikelen uit de tijd van de VHS-recorder.

Aangeland bij de Grote Markt trof ik er een nog gesloten kermis aan. Een volmaakt beeld voor de neerslachtigheid, een zwijgende kermis in de kille regen. Tussen de Funny Cars en de Candy Pleasure (Nougat de Montelimar) vond ik waarvoor ik gekomen was: de ingang tot de Brinkmannpassage.

De passage is een van de drie plaatsen in Nederland die via het televisieprogramma 'De Slag om Nederland' zijn genomineerd tot lelijkste van ons land. Twee torens in Nesselande aan de rand van Rotterdam, het Raadhuisplein in Haren, het geluidsscherm langs de A2 bij Den Bosch, het nimmer voltooide Scheringamuseum in Opmeer, het Amsterdamse Bos en Lommerplein, de IJsselhallen in Zwolle, het Marconiplein in Eindhoven, zij alle haalden de toptien van de lelijkheid, aangedragen door kijkers. De Brinkmannpassage drong, samen met het station van Zoetermeer en winkelcentrum Stokhorst in Enschede, door tot de laatste drie. De oneervolle uitverkiezing is volgende week.

De lijst leek me volkomen willekeurig, ieder van u zou een andere plaats kunnen bedenken, minstens zo lelijk, verkommerd en liefdeloos, er zijn er genoeg van in Nederland - in mei. Aan talentloze architecten, geldbeluste ontwikkelaars en verdwaasde wethouders geen gebrek.

Ik liep de passage binnen, een passage die de Grote Markt moest verbinden met de Barteljorisstraat, maar dat inmiddels niet meer deed. De toegang was aan die zijde met een rolluik geblokkeerd. De entree tot de passage werd gevormd door een verlaten bioscoop, in de etalage nog de posters voor 'Nova Zembla'en 'The Girl with the Dragon Tattoo'.

De gangen in de passage waren door bouwhekken van Heras afgesloten, alle bedrijfsruimtes daarachter leeg. Een roltrap leidde naar een nog bezet kantoor van de gemeente - alleen de neerwaartse werkte. In de hoek stond een nepplant in een pot, het leek een bougainville. Grijze tegels, laag systeemplafond.

De sloophamer ligt klaar.

Maar ooit, ergens in de jaren tachtig, was hier de illusie gepresenteerd van iets moois. Dat is zo intrigerend. Dat de lelijkheid altijd een aanvang had.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden