PKN-rapport: reguliere doop is een 'historische misser'

Beeld PKN

De wijze waarop dominees van de Protestantse Kerk in Nederland (PKN) dopen, klopt niet. Het besprenkelen van dopelingen is zelfs een 'historische misser', schrijven twee theologen in een kerkelijk rapport.

Dopelingen moeten kopje onder, bijvoorbeeld in een bassin. Alleen dan beleven ze de volheid van het ritueel en wordt 'in alle lijfelijkheid duidelijk gemaakt' dat ze 'in Jezus Christus worden ingelijfd'.

"Bij de doop gaat het er stevig aan toe", menen gereformeerd dogmaticus Cees van der Kooi en bijzonder hoogleraar gereformeerd protestantisme Gijsbert van den Brink. "Goed beschouwd geeft de doop dus weinig aanleiding tot lievigheden."

Het rapport vormt de aanloop naar de landelijke vergadering van het kerkgenootschap, de synode. Die vindt volgende week plaats. De theologen zijn door de vorige synode aan het werk gezet en schrijven dus als officiële adviseurs. Hun document is niet bindend; eerder een luid startschot voor de discussie.

'Bouw bassins in nieuwe kerkgebouwen'
Van der Kooi en Van den Brink herinneren eraan dat mensen in de vroege kerk 'in het water werden ondergedompeld, helemaal'. "Dat wij het teruggebracht hebben tot een paar druppels en er een ziekendoop van hebben gemaakt is een historische misser die bij elk nieuw kerkgebouw hersteld zou moeten worden", stellen ze. "Wie ondergaat in water gaat helemaal kopje onder èn wordt weer opgericht."

De discussie over het ritueel is in PKN-kringen al enige tijd gaande. In 2008 pleitte een adviesrapport al 'krachtig' voor afschaffing van de sprenkeldoop en invoering van onderdompeling. Er zou vooral vraag naar zijn onder kerkgangers die hun geloof na een inactieve periode een nieuwe impuls geven.

Volgens de evangeliën werd Jezus ook op die manier gedoopt. Hij ging kopje onder in de rivier de Jordaan, maar veel evangelische kerken (waar onderdompeling de norm is) gebruiken tegenwoordig een opblaasbad of een zwembad. In de traditionele protestantse kerken en in de rooms-katholieke kerk is besprenkeling al eeuwen de norm.

Dat uitgerekend Van der Kooi en Van den Brink pleiten voor onderompeling is opmerkelijk. Ze bevinden zich op de gereformeerde en orthodoxe flank van de PKN. Die moet doorgaans weinig van onderompeling hebben. De theologen waarschuwen ook voor 'lege prediking' en het wegrelativeren van traditionele bijbelse waarheden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden