PKN-ledensysteem is duur en wekt wantrouwen

Het nieuwe administratiesysteem van de PKN valt fors duurder uit, maar de kerk heeft een kritische brief daarover genegeerd. Medewerkers van de Delftse ledenadministratie van de PKN zijn nu bang om nog kritiek te geven.

’Nu nog hebben plaatselijke kerken en gemeenten overal in Nederland blind vertrouwen in ons”, zegt een medewerker van de Stichting Mechanisatie, Registratie en Administratie (SMRA), de organisatie die al een halve eeuw de administratie van de Protestantse Kerk in Nederland (en haar voorgangers) bijhoudt. De medewerker heeft forse kritiek op de PKN, maar wil, net als zijn collega’s, niet met zijn naam in de krant, uit angst zijn baan te verliezen.

Morgen bespreekt de ’kleine synode’, het bestuur van de PKN, plannen om de SMRA van Delft naar het hoofdkantoor van de PKN in Utrecht te verhuizen. Dat lijkt geen gek idee: de landelijke ledenregistratie gaat inwonen bij de bestuurlijke top van de kerk.

De medewerker is tegen. „Zodra we daarheen verhuizen, verliezen gemeenten in den lande hun vertrouwen in ons. Dan schurken we tegen het bestuurscentrum aan, en de kloof tussen ’Utrecht’ en de plaatselijke kerken is groot.”

In een brief hebben de dertig SMRA-medewerkers deze week aan de kerkelijk top laten weten bezorgd te zijn. Het is een opmerkelijk schrijven, waaruit wantrouwen en miskenning spreekt. Volgens de medewerker hebben ’ze’ in Utrecht al jaren geen oog voor wat de SMRA allemaal doet: anderhalf miljoen acceptgiro’s versturen, de actie Kerkbalans, een paar honderdduizend mutaties handmatig verwerken. „Wij zijn het hart van de kerk.”

Uit de brief blijkt dat PKN-directeur Haaije Feenstra geprobeerd heeft om de SMRA-medewerkers te overtuigen van zijn waardering (’Die staat niet ter discussie’) voor hun werk. Dat is niet gelukt. „Er heerst een groot gebrek aan inzicht in het werk van de SMRA. Feenstra heeft dit gevoel versterkt.”

De PKN meldde maandag dat een nieuw registratiesysteem ruim vijf miljoen euro gaat kosten, 1,5 miljoen méér dan begroot.

Dat de kerk zich overvallen voelt door die cijfers, is vreemd, meldt de EO vanmorgen op Radio 1. Het ict-bedrijf Atos Origin klaagde, volgens een brief waarover ook Trouw beschikt, over de PKN die geen ’stabiele uitgangssituatie’ had, wat zou leiden tot ’extra kosten en inspanningen’. In het vertrouwelijke onderzoek dat de PKN heeft laten doen naar de kostenoverschrijdingen ontbreekt deze brief. Feenstra zelf kent de brief niet, zegt hij.

Bij de SMRA leeft nog een andere verklaring voor de ’onverwachte’ kostenoverschrijding: de PKN zou geen gebruik gemaakt hebben van de expertise in Delft. „De SMRA is, vanuit Utrecht gezien, een ontwikkelingsorganisatie in een ver buitenland. Het bestuur van de SMRA heeft bij de automatiseringsplannen niet volwaardig kunnen meepraten.”

Dat spreekt Feenstra tegen. „In alle stadia is de SMRA betrokken geweest bij de ontwikkeling van het ledensysteem.”

Tegen de buitenwacht zijn alle SMRA’ers vóór de verhuizing naar Utrecht, zegt de medewerker. Intern is dat anders. „In Utrecht zitten ze helemaal niet op ons te wachten. Niemand durft zich daarom kritisch uit te laten, bang voor zijn baan.”

Feenstra erkent dat er in Delft wantrouwen is, en 'onzekerheid die logisch is als je misschien moet verhuizen'. „Volgende week ga ik met hen praten, dan kunnen ze dat vrij uiten. Ik wil graag het vertrouwen herstellen.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden