PKK: Brandstichting complot Turkse geheime dienst

DEN HAAG - Twee weken lang was de PKK mikpunt van een complottheorie die de Turkse regering over het Haagse drama verspreidde. Twee weken hield de PKK zich stil. Maar nu slaat zij terug: een eigen onderzoek moet handen en voeten geven aan een eigen complottheorie: dat de Turkse geheime dienst achter de brand bij het gezin Kösedag zit. Het drama komt de Turkse regering hoe dan ook perfect uit, redeneert de PKK. Want de brand levert de legitimatie om de Nederlandse regering onder druk te zetten om de Koerden aan te pakken.

In de wirwar van theorieën kort na de brand van twee weken geleden, waarbij zes leden van het gezin Kösedag om het leven kwamen, dook de naam van de PKK steeds weer op, echter zonder bewijs. De PKK koos immers nooit eerder een heel gezin in Nederland tot doelwit. Wel werden in de tweede helft van de jaren tachtig hele gezinnen in Koerdistaan door de PKK aangevallen.

De PKK lijkt er nu schoon genoeg van te hebben met het Haagse gezinsdrama in verband te worden gebracht en zo de Turkse propaganda tegen de Koerden in de kaart wordt gespeeld. Met een eigen onderzoek, waarbij zij via hun informele contacten met de Grijze Wolven - de Turkse rechts-nationalisten - hùn eventuele betrokkenheid boven water proberen te krijgen, poogt de PKK haar naam te zuiveren.

In het verenigingsgebouw van de PKK in Den Haag, aan de Stationsweg, was het gisterochtend druk aan de lange tafels. Tientallen mannen kijken naar een dramafilm op het Koerdische tv-station. Vlaggen en bloemen herinneren aan het Newroz, het Koerdisch-Iraanse nieuwjaarsfeest op 21 maart. Het feest was in Turkije verboden en de vreugdevuren werden in Istanboel steevast door hard politieoptreden gedoofd. Totdat de Turkse regering drie jaar geleden ontdekte dat het feest ook oud-Turkse wortels heeft, en nu mag er dan wel gedanst worden. Tussen de bloemen grote portretten van twee Koerdische meisjes, die volgens de PKK'ers niet meer tegen de terreur van de Turkse regering konden en zich twee jaar geleden in Duitsland met benzine hebben overgoten. Aan de tafels zitten enkele autochtone Schilderswijkers aan een kopje Turkse thee. “Den Haag is een belangrijke stad voor Europa”, legt een vriendelijke PKK'er ons uit. “Want hier zit het Internationale Hof van Justitie. En: hier heeft tot woede van Turkije in 1995 voor het eerst het Koerdische parlement in ballingschap van de PKK vergaderd. Daarom probeert het Turks consulaat juist hier in Den Haag mensen tegen de PKK op te zetten. Een aanslag op een gezin is een grote shock en werkt goed in de publieke opinie. Als Koerden hebben wìj geen probleem met Turkse mensen, dat probleem komt alleen door de stokerij van de racistische Turkse militairen.”

De PKK'er ziet nog maar twee mogelijke daders die als brandstichter kunnen gelden in de Frans Halsstraat: of de neonazi's in Nederland òf de Turkse regering. Hij neigt naar de tweede, en in dat complotplaatje passen volgens hem ook de twee aanslagen die dezelfde nacht zijn gepleegd op twee rechtse, regeringsgezindte Turkse instellingen. Die moesten volgens hem de politie op een verkeerd spoor zetten.

- Vervolg en meer nieuws op pagina 3

'Turkse regering wil afleiden van schandaal' VERVOLG VAN PAGINA 1

Zelf merkt de PKK'er niets van Nederlands racisme. Hij is pas de afgelopen dagen bang geworden op straat, voor de Turken. Volgens hem doet de Turkse regering alles om af te leiden van het slechte imago dat het land in het Westen heeft sinds het zogeheten Susurluk-schandaal. Het schandaal, dat gaat over de verwevenheid van politici onder wie vice-premier Çiller, mafiabazen, geheime diensten en hoge politiefunctionarissen in Turkije, barstte vier maanden geleden los. De aandacht ervoor is de afgelopen weken verbleekt door onder meer de aandacht voor de branden in Den Haag en in Krefeld. Veel Turken geloven, dat de regering nu andere zaken opklopt om de beerput van Susurlak af te dekken. De PKK'er hoopt maar dat Nederland er niet intrapt.

Niet bekend

Ook in de Turks-Koerdische bibliotheek in Transvaal is men ervan overtuigd dat de Nederlandse regering al meer weet. Op tafel liggen de boekjes van de ultra-linkse groepering Dev Sol en op televisie volgt een groepje mannen gespannen het 'hot' nieuws: de leider van de Grijze Wolven in Turkije is aan een hartaanval overleden. Een Koerdische mensenrechtenactivist wil eerst onderscheid aanbrengen tussen de spanningen in Schiedam en Den Haag. “In Den Haag, na het voetbal tussen Nederland en Turkije, begonnen de Grijze Wolven en reageerden de Koerden. In Schiedam was een groepje Koerdse extremisten bezig. Dat zijn jongeren die niets anders kennen dan de Turkse onderdrukking in Koerdistan, en nu denken dat alle middelen geoorloofd zijn. Maar de mensen in dat concert waren geen nationalistische Turken, maar muziekliefhebbers.”

De Koerd is boos dat de manifestatie gisteren is verboden. “Zo'n verbod versterkt het gevoel van onveiligheid. Er is een menselijke tragedie gebeurd, die niets met diplomatie te maken heeft en nu mag je niet reageren.” De PKK zal hier geen geweld gebruiken. “De PKK heeft geen probleem met Nederland, dus waarom zou je aanslagen plegen? Bovendien: de besluitvorming in de PKK is sterk centralistisch. Een besluit loopt over veel schijven in Turkije. En de PKK heeft genoeg ervaring om geen spontane acties te doen. Overigens is ook een aantal familieleden van het gezin Kösedag actief in de PKK.”

Maar nu de Turkse regering zo duidelijk zinspeelt op een PKK-aanslag, sluit de Koerd een tegenreactie van de PKK niet uit. Hij ontkent niet dat sommige van de regelmatige Molotov-cocktails in Den Haag tegen Turkse instellingen een PKK-achtergrond kunnen hebben. “Als er doden vallen in Turkije door geweld van het leger, krijgen Koerden hier soms emotionele reacties.” Dat de aanslag een uit de hand gelopen ongeluk is, bijvoorbeeld om de verzekering op te lichten, sluit hij uit. “Als de vader een brandje had willen stichten, waren nooit alle gezinsleden thuis geweest.” De daders moeten zo snel mogelijk worden gevonden. “Wij kennen een uitdrukking: 'de wolven houden van mistig weer'. Er kan nu van alles gebeuren, de mist kan ook Nederlandse racisten stimuleren.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden