PKK aan alle kanten onder druk

Turkije lijkt aan de winnende hand in zijn strijd tegen de PKK. Premier Erdogan begint een charme-offensief jegens de Koerdische rebellen.

Terwijl de PKK langzaam klem wordt gezet in het grensgebied met Irak, zint de Turkse regering op strategieën om de Koerdische rebellen de bergen uit te lokken, terug de burgermaatschappij in. Dit weekeinde zei premier Erdogan dat hij een nieuwe amnestiewet overweegt voor PKK-strijders.

Turkse legerhelikopters hebben de afgelopen weken al duizenden folders in de bergen uitgestrooid, die de rebellen wijzen op de bestaande amnestieregels. Strijders die de PKK vrijwillig verlaten en niet hebben gevochten, kunnen volgens de huidige wet al op amnestie rekenen. Maar Erdogan wees er dit weekeinde op dat de wet nog niet het gewenste resultaat heeft gehad, en dat hij met het leger zoekt naar een uitbreiding.

In de tussentijd gaat het militaire offensief tegen de PKK gewoon door. De Turken gaan daarbij incidenteel de Iraakse grens over, waar de PKK-ers zich schuilhouden. Het brengt de Koerdische afscheidingsbeweging in het nauw; temeer daar ze aan de andere kant van de grens ook geen warm welkom meer krijgen.

Dat is waarschijnlijk het gevolg van de top tussen premier Erdogan en president Bush in Washington vorige maand. Niemand weet weliswaar wat de twee daar hebben besproken en wat voor afspraken ze hebben gemaakt, maar het lijkt er erg op dat ze het doodvonnis van de PKK hebben getekend.

Hierbij krijgen ze medewerking van de Koerdische leider Masoed Barzani in Noord-Irak. Barzani, die nooit van zins was om de PKK uit de bergen te verdrijven, lijkt op andere gedachten gebracht. Zijn militairen houden sinds kort de wacht bij toegangswegen naar de bergen, om zo te voorkomen dat de rebellen voorzien worden van voedsel en wapens.

Die ’isolatie’ van de bergen is bevestigd door Zubeyir Aydar, een leider van de PKK. Hij zei op het pro-Koerdische Roj TV dat de houding van Barzani de laatste weken is veranderd. „De bergen zijn als het ware omsingeld door de krachten van Barzani”, aldus Aydar.

Zo sijpelen er meer tekenen van goede wil van Barzani door. De Turkse krant Hürriyet meldde gisteren bijvoorbeeld dat kaarten van ’Koerdistan’, met daarop ook Turkse steden, van de auto’s van de Noord-Iraakse verkeerspolitie zijn afgehaald.

De vraag rijst wat de PKK nu gaat doen. Grijpen de Koerdische separatisten naar andere middelen om hun doel te bereiken? De laatste weken zijn er signalen die wijzen op een Koerdische ’intifada’ in de Turkse steden. Een demonstratie in het zuidoostelijke Diyarbakir eindigde in rellen, en dit weekeinde was het mis in Istanbul.

Maar de woede richtte zich niet alleen tegen de Turkse politie. Tijdens de demonstratie in Diyarbakir waren politici van de Koerdische partij DTP ook boos op Noord-Irak. Ze beschuldigden Barzani ervan op een oorlog tussen Turkse en Iraakse Koerden aan te sturen.

De regering-Erdogan is vooralsnog erg content met de laatste ontwikkelingen. Minister van buitenlandse zaken Babacan meldde dat de PKK nooit zo in het nauw is geweest als nu. „Een eventuele inval in Noord-Irak houden we achter de hand, maar onze voorkeur gaat natuurlijk uit naar diplomatie. We hebben de Noord-Iraakse leiders ervan overtuigd dat het in hun eigen belang is om vrienden te worden met ons.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden