Review

Pius XII ontbreekt op het lijstje betere pausen

Paus Johannes XXIII ( 1Nederland963) was de voortreffelijkste aller pausen, ex aequo met de heilige Gregorius de Grote ( 604); in deze eeuw scoren verder Benedictus XV ( 1922) en Paulus VI ( 1978) bovengemiddeld. Een ramp was de nota bene heilige Pius X ( 1914).

De liefhebber van de pausenhistorie is alleen al in de afgelopen jaren royaal bediend met al dan niet uitbundig geïllustreerde naslagwerken. Maar de Amerikaanse theologie-professor R. P. McBrien heeft toch nog een gaatje ontdekt voor iets nieuws. 'De Pausen - Van Petrus tot Johannes Paulus II', een lijvig boek, geeft niet alleen een (kritische) levensschets van elk van de 262 pausen, zoals andere naslagwerken, maar biedt als appendix ook nog een kleine evaluatie, met de beste en de betere, de beroerdste en de historisch belangrijkste opperherders van de rk kerk. Dat is met zijn 'objectieve' criteria uiteraard erg subjectief en zeker niet onfeilbaar, maar wel heel aardig.

Zo laat McBrien Pius XII ( 1958) weg uit het rijtje betere pausen, iets waar deze zelf het vast niet mee eens zou zijn. Ook JP2's naam prijkt daar (nog) niet, maar figureert al wel in de lijst 'historisch belangrijk', samen met Bonifatius VIII, die tegelijk bij de slechterikken staat, en ook samen met de al genoemde Gregorius. Heilig, goed, slecht of belangrijk: er blijken verrassende combinaties mogelijk.

De schaarse plaatjes in dit naslagwerk zijn niet veel zaaks, het register is niet compleet, Romeinse cijfers worden dooreengehaspeld, een beschrijving is soms wel erg beknopt of onnauwkeurig, maar het geheel is leesbaar en informatief.

McBrien stelt in een epiloog over de toekomst van het pausschap vast dat dit heel anders zal functioneren dan het pausschap dat we nu kennen. Scoort hoog op de lijst nietszeggendheden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden