Pittsburgh heeft geen behoefte aan Trump, maar hij wel aan Pittsburgh

Een mars ter nagedachtenis van de slachtoffers van de schietpartij bij Tree of Life Synagogue in Pittsburgh Beeld REUTERS

De burgemeester van Pittsburgh en vertegenwoordigers van de synagoge waar een schietpartij plaatsvond, vroegen Trump niet te komen. Hij had wat te winnen en ging toch.

“Kom maar liever even niet”, zei de burgemeester van Pittsburgh dinsdag tegen president Trump en zijn vrouw Melania. “Pittsburgh”, zei William Peduto, “heeft even geen behoefte aan een president”. Wat hem betreft kwam Trump over een week pas, zodat de aandacht eerst deze dagen kon uitgaan naar de families van de elf bij een schietpartij omgekomen mensen, van wie de eersten dinsdag werden begraven. Ook de voormalig voorzitter van de synagoge, Chuck Diamond, vroeg de president in Washington te blijven. “Alstublieft, als het nog niet te laat is, kom dan op een ander moment”, zei hij via de camera van CNN tegen het Witte Huis.

“De komst van iedere president zou storend zijn”, zei deze rabbijn. “Maar Trump in het bijzonder. De meningen zijn zo sterk over hem verdeeld en aan beide zijden zijn de gevoelens over hem zo sterk, dat zijn bezoek alleen maar zou afleiden.”

Maar met de verkiezingen op komst had de president niet veel ruimte meer om zijn plannen te verzetten, dus arriveerde hij toch in Pittsburgh. Officieel wilde hij rouwen met de rouwenden en troosten waar hij kon. Maar waarschijnlijk is zijn agenda breder. Dat het voor hem bijvoorbeeld belangrijk is om in het openbaar zijn solidariteit met de Joodse bevolking te uiten. Want hoewel Trump de aanslag veroordeelde, zijn er ook heel veel mensen die stellen dat de aanslag in Pittsburgh, waarbij elf mensen werden gedood en zes gewond raakten, juist door de haatdragende woorden van Trump was geïnspireerd.

Donald Trump en Melania Trump bij de Tree of Life Synagogue in Pittsburgh waar zaterdag elf mensen overleden bij een schietpartij. Beeld AP

Bovendien: Trump heeft, een week voor de Congresverkiezingen, een wereld te winnen. Slechts een kwart van de Joodse bevolking zegt hem te steunen. Het zijn cijfers die zijn aanhangers maar merkwaardig vinden: juist Trump zou het beste met de Joden voor hebben. Kijk, zei bijvoorbeeld zijn woordvoerder in het Witte Huis, naar wat hij zei direct na de aanslag: “Dit is het pure kwaad. Dit was antisemitisme. Je kunt je niet voorstellen dat het nog voorkomt in deze tijd.”

Trumps medestanders halen nog meer voorbeelden van stal. Ze vertellen dat Trump de Amerikaanse ambassade in Israël verplaatste van Tel Aviv naar Jeruzalem, als steunbetuiging aan de Israëlische regering. Dat zijn dochter, Ivanka, joods is, net als haar man en hun kinderen. Het overtuigt niet. “Dat is net zoiets als zeggen dat hij geen seksist kan zijn omdat hij een vrouw heeft”, wierp in de Washington Post Yonah Lieberman tegen, de woordvoerder van een progressieve Joodse groepering.

Lieberman en andere tegenstanders herinneren zich goed hoe Trump ruim een jaar geleden, toen in Charlottesville mensen door de straten liepen die ‘de Joden zullen ons niet vervangen’ scandeerden, zei dat zich tussen de demonstranten ‘hele fijne mensen’ bevonden.

Toename antisemitische incidenten

Ze merken dat het klimaat vijandiger is geworden en dat hun president, op zijn zachtst gezegd, daaraan  weinig tegenwicht biedt. ‘Pittsburgh’ was een zeer bloedige antisemitische aanslag, maar zeker niet de eerste. Volgens de Anti-Defamation League nam in 2017 het aantal antisemitische incidenten met 57 procent toe, van aanslagen tot antisemitische affiches.

Een artikel in New York Magazine noemde Trump maandag ‘antisemiet zonder Joden’. Het artikel wees op uitspraken van Trump tijdens zijn verkiezingscampagne, waarin hij sprak over ‘een economische wereldmacht’, terwijl er plaatjes te zien waren van onder meer de Joodse George Soros. Ook verzet hij zich tegen ‘globalisten’ – een woord waarmee hij naar Joden lijkt te verwijzen, zonder dat te zeggen.

The New York Times verwees naar twee recente uitspraken op Twitter waarin hij in het wilde weg zei dat mensen ‘door Soros worden betaald’. Zo blijft hij beweren dat de duizenden migranten die naar de Verenigde Staten opmarcheren daarvoor geld krijgen van Soros. “Het antisemitisme sluimert, als een virus dat in verzwakte tijden de kop opsteekt”, zegt in diezelfde krant Deborah Lipstadt, hoogleraar Holocaust-geschiedenis in Atlanta. 

Trump hekelt wet op staatsburgerschap 

Behalve met zijn omstreden bezoek aan Pittsburgh wekte Trump dinsdag ook beroering over iets anders. In een nog uit te zenden tv-interview zei hij een einde te willen maken aan het grondwetsartikel waarmee baby’s die in de VS ter wereld komen automatisch Amerikaans staatsburger zijn. Dat geldt dus ook voor kinderen van illegale immigranten. Juristen bestreden Trumps stelling dat hij hieraan met een eenvoudig presidentieel decreet een einde kan maken. Ook zijn bewering dat de VS het enige land op de wereld is waar dit jus soli (‘recht van de grond’) bestaat, werd meteen ontkracht. Ongeveer 30 landen, waaronder Canada en Mexico, kennen dit burgerrecht.

Lees ook:

Trump is niet de leider van Amerika, maar van zijn boze blanke aanhangers

Column van onze VS-correspondent Bas den Hond: Trump kan beleid voeren door te proberen zoveel mogelijk mensen ervan te overtuigen dat al die groepen er bij horen, dat het etiket ‘immigrant’, ‘moslim’ of ‘Jood’ niet betekent dat iemand geen Amerikaan is, laat staan het etiket ‘Democraat’. 

Schietpartij in synagoge VS eist zeker 11 doden

Een man opende zaterdag het vuur in een synagoge in de Amerikaanse stad Pittsburgh. Zeker elf mensen kwamen om het leven en meerdere mensen raakten gewond. Volgens de autoriteiten zijn geen kinderen gedood.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden