Opinie

Pittige repertoire-hernemingen van Dood Paard

AMSTERDAM - Gekleed in de foeilelijke joggingpakken van voetballers op de reservebank zitten de acteurs van Dood Paard op een rijtje tegen de achterwand te wachten tot ze eindelijk een echte rol kunnen spelen. Dat kan alleen maar in de kleedkamer.

Met z'n achten zijn zij de tekstloze figuranten in de zes uur durende monsterproductie 'Hamlet' door het (fictieve) megagezelschap De ToneelZaak. Zij spelen alle ondankbare, naamloze rollen van soldaten, edellieden, boeren en begrafenisstoet. Die zien wij niet. Pas als zij van hun derderangsbankje de kleedkamer binnenstormen begint het gekwek en geroddel, overlopend van frustratie, gehuichel en jaloezie. Wie een kans krijgt als invaller met een bijrol van vijf zinnen tekst kan op pissige afgunst rekenen, wie een afspraakje heeft met een echte acteur heeft het gemaakt.

En er is de drank, eerst de fles champagne ter viering van de honderdste voorstelling, dan de pils en meegebrachte heupflesjes tequila en cognac om het wachten te verlichten. Bezopen zullen zij de slotscène bevolken.

'Backstage' heet het stuk. Huisschrijver/acteur Oscar van Woensel schreef het ruim een jaar geleden ter gelegenheid van het tienjarige bestaan van het Vlaamse gezelschap Stan. Nu wordt het als eerste coproductie van beide verwante groepen een viertal keren gepresenteerd in het Amsterdamse Frascati. Dat gebeurt in het kader van 'Stock', het project waarin Dood Paard in vijf steden een herneming van zes voorstellingen uit zijn repertoire brengt. Vorige week, in de recensie over 'Aluin', schreef ik dat in reprise nemen van eerder gespeelde voorstellingen een trend lijkt bij jonge theatergroepen. Ook van Speeltheater Holland en 't Barre Land zijn binnenkort remakes te verwachten. Het moet ermee te maken hebben, dat die groepjes zo klein zijn en met zo'n vaste kern, dat daarmee zulke projecten relatief simpel te realiseren zijn.

Bij Dood Paard is 'Backstage' tamelijk exemplarisch voor het oeuvre. De meeste stukken zijn van de hand van Van Woensel -in 'Stock' vier van de zes- en andere stukken zijn doorgaans flink brutaal bewerkt. Van Woensel schrijft in ultrakorte zinnetjes, regelrechte spreektaal, met een grote voorliefde voor drieletterscheldwoorden. Alleen al de eerste zin begint met het zevenwerf uitspugen van 'fuck' en 'kut'. Het realismegehalte is met andere woorden hoog, ook wat betreft de speelstijl. Die is zo gewoon en nonchalant mogelijk. Dat kan aantrekkelijk zijn, jong en spontaan overkomen, maar het gaat vermoeien als het te veel in een eigen-provoclub-gevoel blijft hangen, als er onvoldoende stilering is aangebracht. In andere producties zie je dat de tijd en wat schaafwerk veel goed kan doen.

Verveelde Dood Paard me vroeger nogal eens met ongevormde imitaties van Discordia, nu heb ik genoten van hun hernieuwde 'Wie is er bang voor Virginia Woolf?' en 'Tussen ons gezegd en gezwegen'.

In de legendarische Albee tonen ze met een pittige front-zaal gespeelde versie, dat ze zich een authentieke taalbehandeling hebben eigen gemaakt, die je weer doet realiseren wat een prachtige tekst het is. Vooral Manja Topper heeft zich tot een actrice met een perfecte timing ontwikkeld. Een ware verrassing.

In 'Tussen ons', een leeg gesprek van een ouderloze tweeling, laat Van Woensel met Kuno Bakker zien in staat te zijn geen woord te veel te zeggen (schrijven). Dat maakt die voorstelling geestig, gevoelig en veelzeggend. Zoiets ontbreekt in 'Backstage', dat (nog) niet is uitgegroeid boven het komische van een gelegenheidsstuk. Maar dat kan wellicht nog komen. In elk geval beloven hun Albee en Van Woensels 'Tussen ons' veel goeds over de (nog in Amsterdam te presenteren) reprises van 'Titus' (naar Shakespeare) en 'Blaat'.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden