Pistorius 'verschrikkelijke getuige' in eigen rechtszaak

Van moord verdachte atleet draaide zich vast in een web van leugens, aldus aanklager

PRETORIA - Op de laatste dag van slotpleidooien lijkt Zuid-Afrika alleen nog te willen weten of Oscar Pistorius nu wel of niet schuldig is aan moord met voorbedachten rade op zijn vriendin Reeva Steenkamp. De eerdere hype rond de langdurige rechtszaak tegen de gehandicapte topatleet is afgezwakt.

Voor het Hooggerechtshof in Pretoria stonden gisteren uiteraard nog wel de nodige televisieploegen. En de rechtszaal zat vol. Maar zo druk als een half jaar geleden, toen het proces begon, is het niet meer.

De rechtszaak is niet langer het gesprek van de dag. De spanning lijkt weg. Want na zijn gammele getuigenis in april geloven nog maar weinig mensen dat Pistorius zijn vriendin werkelijk per ongeluk doodschoot omdat hij haar aanzag voor een inbreker.

Aanklager Gerrie Nel zette tijdens zijn slotpleidooi gisteren vol in op die afgenomen geloofwaardigheid. Pistorius was tijdens het proces op de proppen gekomen met "twee verschillende verweren die niet met elkaar te rijmen zijn", zei hij.

Aanvankelijk verklaarde Pistorius dat hij op de avond van de moord anderhalf jaar geleden vermoedde dat er een inbreker in zijn badkamer was. Uit zelfverdediging had hij op de gesloten toiletdeur geschoten, om pas later te ontdekken dat daarachter zijn geliefde stond.

In april verklaarde Pistorius echter opeens dat hij zich er niet bewust van was wat hij deed toen hij vier keer op de deur vuurde. Hij was verblind door angst, en voordat hij het besefte had hij de schoten gelost. De verdediging voerde als verklaring een angststoornis aan.

Geen slimme zet. Want niet alleen werd die stoornis in twijfel getrokken door onafhankelijke experts, ook was de nieuwe verklaring in tegenspraak met het moedwillige en bewuste karakter van zelfverdediging uit Pistorius' eerdere versie. Hij sprak zichzelf tegen.

De ouders van Steenkamp en de vader van Pistorius hoorden aan hoe Nel nog één laatste keer probeerde gaten te slaan in de verklaring van de gevallen sportheld. Belangrijk, want in een zaak met bijna alleen maar indirect bewijs is het overtuigen van de rechter essentieel. Het slotpleidooi vormt de ultieme climax in het betoog van aanklager en verdediging.

Nel hekelde de manier waarop Pistorius in de rechtszaal had getuigd. "Een verschrikkelijke getuige", noemde hij hem. Een die vaag was geweest, zich weinig kon herinneren en vooral oog leek te hebben voor zijn eigen hachje. Pistorius draaide zich vast in een "sneeuwbal van leugens", stelde Nel.

In een zaak die leunt op indirect bewijs had Pistorius zich meer coöperatief moeten tonen, stelde ook menig onafhankelijke analist de afgelopen maanden. Hij is immers de enige die weet wat er die fatale nacht is gebeurd. Verder heeft niemand gezien wat zich in zijn huis afspeelde.

Maar op die onontkoombare onzekerheid zet de verdediging juist in. Advocaat Barry Roux kreeg vandaag slechts een half uur, maar zaaide direct twijfel over het politieonderzoek en beschuldigde Nel ervan bewust geen getuigen te hebben opgeroepen die de versie van de staat zouden ondermijnen. Zij hadden wel gehoord moeten worden, zei Roux, omdat indirect bewijs alleen telt als zij alle andere mogelijkheden uitsluit. Dat zou nu niet het geval zijn.

Blijft staan dat advocaat Roux vandaag in zijn vervolg alles op alles moet zetten om Pistorius te behoeden voor een levenslange gevangenisstraf. Daarvoor dient hij niet alleen de veronderstelling te ondergraven dat Pistorius en Steenkamp voor de schietpartij ruzie hadden, maar moet hij ook de barsten in het verhaal van Pistorius lijmen.

Alleen dan lijkt de hardloper te mogen hopen dat rechter Thokozile Mapisa hem over enkele weken 'slechts' veroordeelt voor dood door schuld of misschien zelfs vrijspreekt.

Die dag zal Zuid-Afrika voor even wél weer massaal in de ban zijn van het marathonproces.

undefined

Vrouwengeschreeuw en cricketklappen

Oscar Pistorius oogde koel tijdens het slotpleidooi van aanklager Gerrie Nel. Dat was wel eens anders. Meerdere malen barstte hij het afgelopen half jaar in huilen uit en gaf hij zelfs over.

De strijd in de rechtbank werd op het scherpst van de snede gevoerd. Lugubere foto's van het plaats delict kwamen voorbij, intieme berichtwisselingen op Whatsapp werden geanalyseerd en intenties van getuigen in twijfel getrokken.

Uitvoerig was ook de discussie of Pistorius als vrouw klinkt wanneer hij schreeuwt. En er werd met een cricketbat een deur ingeslagen om te kijken of de klappen als schoten klinken. Getuigen uit de buurt hadden immers niets gezien, slechts dingen gehoord.

Op basis van geluid probeerden aanklager en verdediging de fatale vroege ochtend van 14 februari 2013 te reconstrueren.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden