'Pispothelm' en lange haren leveren tijdwinst op

APELDOORN - De sportvrouw die haar carrière opbouwde op gevoel, werd gisteren omringd door wetenschappers van de Vrije Universiteit en onderzoeksinstituut TNO. Leontien Zijlaard-Van Moorsel onderging uitvoerig testen in de windtunnel van TNO Milieu, Energie en Procesinnovatie in Apeldoorn. Een oud 'pispothelmpje' uit 1978 bleek het ei van Columbus.

In het kader van haar nieuwe poging het werelduurrecord aan te vallen is Van Moorsel meer dan ooit een proefkonijn. In samenwerking met het Topsport Expertise Centrum (TEC) van NOC-NSF volgt de drievoudig olympisch kampioene een uitgebreid programma, wat begin oktober op de wielerbaan van Mexico op 2100 meter hoogte moet leiden tot verbetering van het bestaande record van Jeannie Longo. ,,Als ik straks vijftig meter tekort kom, wil ik mezelf niks kunnen verwijten.'' In 2001 mislukte haar poging in Manchester, omdat ze eigenlijk niet goed was voorbereid.

NOC-NSF ziet in dit nieuwe project een mooie gelegenheid wetenschappelijke kennis te vergaren die volgend jaar op de Spelen van pas kan komen. Voor Van Moorsel zelf, maar ook voor de andere Nederlandse baanwielrenners. ,,Dit levert ook een bijdrage aan het ontwikkelen van kennis en inzicht op het gebied van luchtweerstand, het presteren op hoogte, in warme temperaturen'', aldus Frans van Dijk van de sectie topsport van NOC-NSF, waar het TEC een onderdeel van is.

Het TEC, in 1998 ontstaan op initiatief van de sportkoepel en het ministerie van VWS, moet de kloof dichten tussen de wetenschap en de topsportpraktijk. Een groot onderzoek op het terrein van overtraining werd eerder al uitgevoerd met de triatlonselectie. Het project met Van Moorsel sluit aan op de theorieën over vermogensbelasting en racestrategie van Gertjan van Ingen Schenau, de uitvinder van de klapschaats. Onlangs werd Van Moorsel op de wielerbaan van Sloten al getest om de effecten van vermoeidheid op de efficiëntie van haar rijstijl te meten.

Bij TNO werd gisteren uitvoerig gekeken naar alle facetten van de aerodynamica. De voornaamste uitkomst was curieus. De moderne fietshelmen bleken bij de houding van Van Moorsel beduidend meer weerstand op te leveren dan het lege ei dat Keetie van Oosten-Hage in 1978 bij haar werelduurrecord op het hoofd had. Van Moorsel was het helmpje donderdag nog bij haar Zeeuwse voorgangster gaan halen. ,,Keetie had dat ding nog ergens op zolder liggen.''

Andere opvallende conclusie: de lange haren van Van Moorsel kunnen haar tijdwinst opleveren. Toen er dikke vlechten in werden gelegd, en daar vervolgens een knotje aan de achterkant van de helm van werd gemaakt, kreeg dat het effect van een spoiler. Scheelt een à twee procent.

In totaal, schatte onderzoeker Gerard Visser van TNO, zou Van Moorsel zes tot acht procent winst kunnen boeken met de aerodynamica. Het belangrijkste is het aanpassen van haar houding. Als de romphoek met één procent daalde, zou dat straks honderden meters schelen, bleek in de windtunnel. Van Moorsel probeerde die diepere houding in trainingen al uit. ,,Het bleek dat ik nog eerder verzuurde in mijn armen dan in mijn benen. Van dit alles moet toch eerst in de praktijk blijken of het mogelijk is. Mijn lichaam zal eraan moeten wennen.''

Geen detail wordt de komende maanden over het hoofd gezien. Kledingssponsor Nike heeft een op maat gesneden pak ontwikkeld. Met hulp van NOC-NSF wordt een voedings- en trainingsplan uitgestippeld. TNO kan straks op afstand berekenen op welk tijdstip van de dag de omstandigheden in Mexico-Stad gunstig zijn.

Van Moorsel wil haar poging plannen in een week dat ze menstrueert. ,,Het is gewoon gebleken dat ik dan de meeste pijn aankan. Maar eigenlijk moet het bij mij vooral in mijn koppie goed zitten.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden