Pippi, het stoerste meisje aller tijden

Ze is zo verschrikkelijk sterk dat ze haar eigen paard kan optillen. Tot boven haar hoofd. Pippi Langkous mag dan een jurk dragen ze is toevallig wel het stoerste meisje aller tijden.

De Zweedse schrijfster Astrid Lindgren, inmiddels over de 90 jaar oud, schreef in 1945 haar eerste boek met Pippi in de hoofdrol. Lindgren was met de roldoorbrekende Pippi haar tijd ver vooruit, en ze kreeg een lading kritiek over zich heen. Van volwassenen, uiteraard, want kinderen vraten haar boeken. Lindgren haalde haar schouders op en schreef rustig door.

Pippi groeit op zonder ouders - haar vader is koning op Taka-Tuka eiland en haar moeder is gestorven. Ze liegt erop los, ze doet niets wat 'nette meisjes' horen te doen, maar heeft een hart van goud en ongelooflijk veel lol. En dat kon niet, zelfs niet in het vooruitstrevende Zweden.

Pippi woont samen met haar aapje Meneer Nilsson en haar paard Witje alleen in haar huis Villa Kakelbont. Ze is rijk, want ze heeft een onuitputtelijke 'schat' met gouden munten en ze is piraten, agenten, boeven en de kinderbescherming altijd te slim af. Ze wordt vrienden met de Annika en Tommy, de kinderen van haar 'nette' buren. Pippi is 9jaar oud en zal dat altijd blijven, want volwassen worden is het meest afschuwelijke wat een mens kan overkomen, vindt Pippi.

Halverwege de jaren zeventig, toen Pippi voor het eerst als televisieserie ook in Nederland te zien was, paste het verhaal precies in de anti-autoritaire opvoedingsideaal dat zo'n opmars maakte. De kritiek verstomde: een dochter die met kapotte kousen thuiskomt straffen, was niet langer politiek correct. Ook feministes spanden haar voor hun karretje: Pippi staat voor het recht om te ravotten, ook voor meisjes. Een verfrissend rolmodel in de wereld van Barbie's.

En steeds weer was er een nieuwe generatie kinderen die net als Pippi Langkous per se met hun voeten op hun hoofdkussen willen gaan slapen. Lindgrens boeken zijn in zestig talen vertaald. ,,Ze is universeel. Haar karakter wordt over de hele wereld geaccepteerd'', gaf de schrijfster ooit zelf als verklaring voor de populariteit van het meisje met de knaloranje vlechten. ,,Kinderen dromen van macht, omdat volwassenen juist die macht over hen hebben. Pippi heeft wel macht. Zij kan dingen doen waar andere kinderen de mogeljkheden eenvoudig niet toe hebben. En Pippi misbruikt haar macht niet, iets waar volwassenen zich meestal wel schuldig aan maken.''

De Pippie van de 21ste eeuw is net als Jip & Janneke beland in de wereld van de merchandising. Er is een scala van Pippi-speelgoed: poppen, haarborstels, schuifspeldjes, videobanden, cd-roms enzovoort, die - sinds de Amerikanen deze zomer een Pipi Longstocking-tekenfilm maakten - de markt overspoelen. Lang niet alle Pipi's lijken op elkaar; Lindgren, die ook de prachtige verhalen over Ronja de Roversdochter en de Gebroeders Leeuwenhart schreef, lijkt het op z'n beloop te laten wat mensen met haar creatie doen. Heel af en toe is ze streng. Bijvoorbeeld toen een Amerikaans tijdschrift vorig jaar een naaktmodel verkleed als Pippi afdrukte. De hoogbejaarde schrijfster kreeg een schadevergoeding. Ook de Franse vertaling van één van haar boeken keurde ze af, omdat Pippi daarin te lief werd afgeschilderd. Lindgren herkende haar eigen brutale, bijdehante Pippi er niet in.

Bij kinderboekwinkel 'Helden en Boeven' in Amsterdam, gespecialiseerd in Pippi, weten ze dat kinderen nog steeds de jaren-zeventig Pippi - onlangs door de Avro herhaald - het allerleukste vinden. Hun tweede keuze is de Zweedse tekenfilmvariant, maar de Amerikaanse, da's niks. Pipi Longstocking is te gelikt en te lievig, vindt ook verkoopster Marieke Oomen. Bij 'Helden en Boeven' worden speciale Pippi-feestjes georganiseerd: kinderen komen verkleed, kijken naar de oude films en mogen spaghetti eten met een schaar. Succes verzekerd.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden