Pinkpop: van uniek naar gewoon

Het was lang geleden dat Pinkpopdirecteur Jan Smeets 'namens het Rode Kruis' de meute speciaal kwam waarschuwen voor verbrandingsverschijnselen. Maar dat gebeurde zondag toen het electronisch tekstbord nog optimistisch melding maakte van 'morgen veel zon, af en toe een bui'.

Tweede Pinksterdag was het helaas gedaan met het Costa Brava-gevoel. Donkere wolken pakten zich samen boven het tot draf- en renbaan complex omgebouwde terrein van de voormalige staatsmijnen, dat niet meer door sintelhopen maar nu door graziggroene heuvels is omgeven.

Toch ontaardde de dertigste editie van Pinkpop niet in een klassieke Woodstock herhaling vol plakken modder, plu's en plastic. De ruim 60 000 bezoekers - Pinkpop was volgens de organisatie 'hartstikke uitverkocht' - vermaakten zich consumptief op een regen- en programmatisch bacterievrij festival. Pinkpop is allang verschoven van uniek naar uniform.

Volgens festivalmaatstaven stalen Robbie Williams, Lauryn Hill, The Postmen en Rowwen Hèze de show; op de laatste na alle debutanten. Voor het overige betrof het vooral reprises (onder andere Kula Shaker, Alanis Morisette, Luka Bloom, Faithless, Heideroosjes) dan wel doublures met andere festivals (Dynamo, Drum Rhythm, Rock am Ring, Werchter, Roskilde) waarin hooguit de kleur 'pink' viel te herkennen. De vorige week door staatssecretaris Rick van der Ploeg van cultuur geuite wens tot meer culturele diversiteit blijft op Pinkpop nog steeds toekomstmuziek. Dat reflecteerde ook het publiek. Dat was 'pink' tot het bot, met 99 procent roze probleemloze jongeren die elkaar via de muziek kwamen bevestigen.

En wat betreft het programma: waarom de dit jaar bij ons doorgebroken Tarkan niet gevraagd? Of de geheide festival-animator Baaba Maal uit Senegal (die wel op Drum Rhythm kan staan)? Het blijft een raadsel. Tenminste wanneer je vanuit het oude Pinkpop-elan redeneert waar eisen aan kwaliteit en actualiteit hoog in het vaandel stonden.

Allemaal vragen die verwijzen naar een ondoorzichtige popcultuur-politiek achter de schermen. Naar een schaakspel waarin bands de stukken zijn. De spelers zijn hierbij de sponsors, zendgemachtigden, grote platenmaatschappijen en promotors. Zodoende loopt Smeets sinds 1987 aan de 'leiband' van buro Mojo, dat min of meer alle andere festivals bestiert.

Voorheen was Pinkpop een vrolijke grabbelton met hardrock, new wave, folk, reggae en pop, vanzelfsprekend aaneengesmeed. Van oudsher was Pinkpop met fingerspitzengefühl bij de pinken. Zowel Nena en Captain Beefheart als Massada en The Specials kregen een kans. Nu gaat het om de keuze tussen de enorme vraag of 'Soulwax al rijp is voor het hoofdpodium' of dat toch beter The Manic Streetpreachers daar kunnen staan.

Wat ten positieve is veranderd, is de rol van vrouwelijke popmuzikanten als volwaardige Pinkpop-sterren. Naast Morisette en Hill, waren dat Jewel, Skunk Anansie, Heather Nova, Lamb en Ilse de Lange. Deze Hollandse country-sensatie van afgelopen jaar stond veel te vroeg geprogrammeerd (om half elf terwijl het veld nog moest volstromen) maar kwam toch weg met een zeldzame toegift.

Ook veranderd is het aandeel van Nederlandse bands. In de beginjaren van Pinkpop maakten zij de hoofdmoot uit totdat eind jaren zeventig Engelse en Amerikaanse groepen het roer overnamen. In 1983 veroorzaakte het optreden van Doe Maar een doorbraak en kwam de weg vrij voor pop van eigen bodem. Afgelopen weekeinde speelden er maar liefst zes Nederlandse formaties in Limboland, zij het op een totaal van 34.

Want ondertussen veranderde Pinkpop van een 1- tot een 3-daags festival, zodat er nu 23 000 kampeerders met transistors, tentjes en thermoskannen waren afgereisd als een doorsnee Hollandse nederzetting in de Limburgse Dordogne. Af en toe ontwaarde je nog een hanenkam, voor het overige was het braaf consumeren tussen kraampjes met halfgare patat, NPS-strandballen en Pinkpop Parfum à 10 piek.

Waren popfestivals in hun begintijd (Pinkpop en Kralingen dateren van 1970) een politiek statement, weg van je ouders en jongzijn onder mekaar, vandaag is consumptie tussen de kaken van leeuw Postbank en leeuw Samson een vanzelfsprekendheid.

Er was er maar eentje die met al die hekken en die enorme mensenmassa onvermijdelijk aan Kosovo dacht. Zanger Marco Roelofs van de Heideroosjes was de enkeling die deze a-politieke gemeenschap weer even bij de actualiteit hielp: ,,Misschien is het wel ons softste nummer, maar ik hoop dat jullie er respect voor hebben . . . Regular day in Bosnia.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden