Pinguïn in het nauw door voedseltekort

Groeiend leger walvissen verorbert groot deel van voorraad krill

Pinguïns verkeren in zwaar weer. Twee populaties op het westelijk schiereiland van Antarctica zijn de afgelopen dertig jaar gehalveerd. Belangrijkste oorzaak: hun voedsel wordt opgevreten door een uitdijend leger walvissen.

Het gaat om de Adélie- en de keelbandpinguïn. De laatste is te herkennen aan een dun zwart streepje dat als een kettinkje over zijn keel loopt. Biologen hadden al langer in de gaten dat beide soorten in aantal terugliepen. Ze schreven deze daling toe aan de opwarming van de aarde; door het smelten van het poolijs zouden de pinguïns minder leefgebied overhouden.

Maar Californische biologen presenteren deze week een heel andere verklaring. In het vakblad PNAS wijzen ze erop dat pinguïns steeds minder voedsel tot hun beschikking hebben. Ze eten vooral krill, een verzameling kleine kreeftachtigen. De hoeveelheid van dit grut is de laatste dertig jaar rond de Zuidpool met 40 tot 80 procent afgenomen, tegelijk met de daling van het aantal pinguïns.

De biologen leggen de schuld bij walvissen, die zich eveneens met krill voeden. Toen de mens halverwege de vorige eeuw uitgebreid op walvissen jaagde, bleef veel krill onaangeroerd. Pinguïns profiteerden daarvan; populaties namen explosief toe, op sommige plaatsen met een factor vijf. Nu walvissen breed worden beschermd, eten deze giganten weer volop mee uit de ruif. En dus moeten de pinguïns de broekriem aanhalen.

De opwarming van de aarde werkt het tekort aan krill verder in de hand, signaleren de biologen. Krill groeit namelijk vooral langs de randen van het poolijs, waar veel alg zit. Nu de poolkap slinkt, wordt de ijsrand kleiner, en zo krimpt ook de broedkamer van het krill.

Daar komt bij dat de mens steeds intensiever op krill vist. De vangst is in dit gebied de afgelopen tien jaar verviervoudigd, tot ruim tweehonderdduizend ton. De mens bliefde tot voor kort geen krill. Maar het wordt steeds populairder omdat er gezonde omega-3-vetzuren in zitten. Die vinden aftrek als voedinssupplement. Als dit zo doorgaat, komen de pinguïns nog verder in de knel, waarschuwen de onderzoekers.

Han Lindeboom, directeur wetenschap van het instituut Imares voor mariene biologie, onderschrijft de waarschuwing van de Amerikanen. "Krillvisserij in het leefgebied van de pinguïn is duidelijk niet verstandig. Ook de opwarming moeten we tegengaan." Maar de walvis maakt hij geen verwijten. "Ik ben blij dat de walvisstand zich herstelt, ook al betalen pinguïns de tol. Zo werkt de natuur nu eenmaal."

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden