Review

Pim heet Tom Hordijk, Melkert is Van Gelder

Het is dat opkomst en val van Pim Fortuyn zich in het voorjaar hebben afgespeeld, anders zou je bij het lezen van 'Doorgeschoten' van René Appel kunnen denken: ,,Hee, d r ligt de sneeuw van verleden jaar.'' (Sorry, Francois Villon.)

Want Appel volgt de gebeurtenissen van dat onheilszwangere seizoen op de voet, zoal niet naar de letter en het woord. Het is of je een stapel vergeelde kranten moet doorlezen of moet kijken naar oude video's van nieuwsuitzendingen en praatprogramma's op de televisie. En geloof me, het is geen lolletje om het gebrul, gebral en geleuter van gajes, patsers en politici te moeten herkauwen. Je bent blij dat die bittere farce voorbij is, dan krijg je de rechtbankthriller van Volkert en nu ook nog dit boek. Maar nu moet ik niet overdrijven, eerlijk is eerlijk, Appel heeft wel iets veranderd. Pim heet Tom Hordijk en heeft een goudblonde krullenbol; zijn partij is nu de Echte Nederlandse Partij; Melkert is Van Gelder geworden, Kok Hendrikse en zoal meer, ja hoor, te veel om op te noemen, echt waar. Ook scharrelt er een slonzige, dikke kettingrokende journalist door het decor, die heet Mondria (vat u?). Maar de Partij van de Arbeid heet gewoon Partij van de Arbeid en Barend, van Dorp, Mulder, Hubert Smeets en nog wat ongeregeld goed hebben ook hun eigen naam gehouden. Het hoofd zou mij omgelopen zijn als het hoofd er nog bij was, maar dat was allang ontsnapt naar graziger weiden, de vingers sloegen als het ware automatisch de bladzijden om. Tot pagina l79, of daaromtrent, toen kwam het hoofd er weer bij. Want toen begon Appel eindelijk, eindelijk van het scenario af te wijken. De moordenaar (ene Ronald, een pruilerig geitenwollensokken-ventje, honderdmaal minder intrigerend dan de enigmatische Volkert) wordt namelijk niet direct gepakt. Natuurlijk wordt, gezien Toms gedachtegoed, meteen aan een allochtone dader gedacht, rellen komen, pogroms dreigen. Even dacht ik: ,,Waarom ben je daar niet mee begonnen, dan had het een goede fantasy- of sciencefictionroman kunnen worden.'' Maar het duurt niet lang of ook die mogelijkheid wordt losgelaten. De dader geeft zichzelf aan, er ontspint zich een nogal slappe intrige met als hoofdpersonen de vriendin van Ronald, de chauffeur van Tom en een wel zeer ambivalente derde figuur. Er is sprake van een complot in een complot, van een poging tot een militaire coup, maar de man die uiteindelijk aan de touwtjes blijkt te trekken, heeft bij lange na niet de arglistige intelligentie die zo'n figuur nodig heeft.

Wat moet je we nu met deze roman, de eerste waarin Appel feiten en fictie vermengt? Het is kennelijk zijn fort niet. Waarom heeft hij hem geschreven? Als hij niet zo integer was zou ik vermoeden dat hij zo gauw mogelijk wilde aanhaken bij de actualiteit om centjes binnen te halen of een contract had en geen inspiratie. Nu weet ik het echt niet. Ik dacht de laatste jaren als ik een nieuw boek van hem kreeg: ,,Dit is het niet helemaal, maar het komt wel, het volgende is vast van internationaal niveau, hij heeft het in zich.'' En nu dit. Zullen we het maar vergeten? Wachten op het volgende? Sneeuw erover? Maar het is al met al wel een raar jaar voor de Nederlandse crime business. Hee, jongens, meiden ook, komt er nog wat van?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden