Pilotenvereniging: Amerikaans laptopverbod is een schijnmaatregel

Een beeld van een tas met een laptop uit een veiligheidscanner op een vliegveld. Beeld REUTERS

De Vereniging Nederlandse Verkeersvliegers (VNV) ziet het Amerikaanse verbod op laptops en tablets in de handbagage op vluchten naar de Verenigde Staten niet zitten. Aan het vervoeren van dergelijke apparaten in het vrachtruim kunnen grote risico’s zitten, waarschuwt de VNV, die het verbod een 'schijnmaatregel' noemt.

De pilotenvereniging verwacht dat de Amerikanen binnen enkele dagen een verbod aankondigen op het gebruik van laptops, e-readers en tablets aan boord van vliegtuigen die onderweg weg zijn van de EU naar de VS.

In maart kondigde de regering van president Trump al een verbod af op de genoemde elektronica in de handbagage vanaf een aantal Arabische en Turkse vliegvelden. Amerika zou nu ook de Europese luchtvaartmaatschappijen willen verplichten de elektronica bij elkaar in een container in het vrachtruim te vervoeren.

Het Amerikaanse ministerie van binnenlandse veiligheid meent aanwijzingen te hebben (zie kader) dat terroristen de burgerluchtvaart als doelwit hebben gekozen. De vrees bestaat dat zij explosieven in de elektronische apparaten verstoppen en die de vliegtuigen binnensmokkelen.

Risico bij brand

Een VNV-woordvoerder zegt tegen de NOS dat er grote risico's kleven aan het vervoeren van elektronica met lithium-batterijen. Als een van de apparaten in het vrachtruim in brand vliegt, kan de bemanning die tijdens de vlucht niet blussen. Bovendien kunnen terroristen een explosief ook in het vrachtruim laten ontploffen, redeneert de VNV. 

De pilotenvereniging vraagt zich af of de regering-Trump wel voldoende heeft nagedacht over het verbod. "Hij introduceert een nieuw terreurgevaar plus een enorm risico tijdens het vliegen. Kortom, deze 'oplossing' lijkt een groter gevaar dan het risico", aldus de VNV. 

Deze week overleggen Amerikaanse en Europese topambtenaren met elkaar over de Amerikaanse eisen. De VNV lobbyt bij ministeries in Den Haag om te voorkomen dat de VS het laptopverbod ook aan de Europese luchtvaart oplegt. "We hebben minister Blok laten weten dat wij niet zitten te wachten op dit soort schijnmaatregelen", aldus de VNV-woordvoerder.

Incidenten

Het Amerikaanse verbod van maart  geldt voor elektronische apparatuur in de handbagage vanaf tien internationale luchthavens, waaronder die van Caïro (Egypte), Doha (Qatar), Amman (Jordanië), Istanbul (Turkije) en Dubai en Abu Dhabi (Verenigde Arabische Emiraten). Het Verenigd Koninkrijk heeft de Amerikaanse maatregel overgenomen. Ook Nieuw Zeeland overweegt een verbod.

Een van de aanleidingen voor de Amerikaanse maatregel zou een aanval van Navy SEAL-commando’s zijn geweest, eind januari op een kamp van Al Qaida op het Arabisch Schiereiland (Aqap) in Jemen. Daarbij werd volgens drie door The Daily Beast aangehaalde bronnen bij de Amerikaanse inlichtingendiensten, informatie aangetroffen waaruit bleek dat Al-Qaida in staat is krachtige explosieven te verbergen in batterijen. Die kunnen in laptops of andere elektronische apparaten worden aangebracht, maar zouden volgens een bron met de hand moeten worden geactiveerd, vandaar het verbod op het meenemen van dergelijke apparatuur in de cabine. Een voormalige inlichtingenofficier van het Britse leger zegt overigens in hetzelfde artikel dat bommen in laptops ook via een tijdklok tot ontploffing kunnen worden gebracht. “In die zin helpt een verbod dat wel laptops in het vrachtruim toestaat weinig bij het voorkomen van deze dreiging”, aldus deze bron.

Andere incidenten waar de inlichtingendiensten bezorgd over zijn waren het neerstorten van een Russisch passagierstoestel boven de Sinaï-woestijn in 2015, vermoedelijk veroorzaakt door een bom aan boord. Ook was er begin vorig jaar het incident met een laptop in de cabine van een Somalisch passagierstoestel. In de computer zou een bom zijn verstopt die kort na het opstijgen tot ontploffing werd gebracht. De explosie sloeg een gat in de zijkant van het vliegtuig, waardoor de aanslagpleger zelf naar buiten viel. Door de geringe hoogte van zo’n 4300 meter konden de piloten het toestel nog veilig aan de grond krijgen. De Somalische terreurgroep Al-Shabaab eiste de verantwoordelijkheid op voor de aanslag.

Vorig jaar februari sloeg een explosie in de cabine een gat in de romp van een vliegtuig van Daallo Airlines dat twintig minuten eerder was opgestegen vanuit de Somalische hoofdstad Mogadishu. De ontploffing zou veroorzaakt zijn door een laptop waarin een explosief was verstopt. Beeld AP
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden