Pillenmaker Pfizer strikt Allergan voor belastingtruc

'Omgekeerde overname' bezorgt Amerikaanse farmaceut hoofdkantoor in Ierland

Bij een bedrijfsovername lijft, normaal gesproken, de grote partij de kleinere in. Zo niet bij het farmaceutische duo Pfizer en Allergan. Tenminste: op papier is er sprake van een omgekeerde overname, een 'inversion', waarbij het kleinere Allergan uit Ierland zijn grote sectorgenoot Pfizer uit de VS overneemt. De transactie heeft een waarde van 150 miljard euro en zo ontstaat de grootste medicijnenmaker ter wereld.

Het samengaan lijkt een logische keuze. Pfizer, bekend van de potentiepil Viagra, en Allergan, de maker van anti-rimpelmiddel Botox, vullen elkaar aan. Pfizer hoopt vooral te profiteren van de snelle groei van Allergan en diens dominantie op de markt voor schoonheidsproducten. De Ieren voorspellen de komende jaren een dozijn nieuwe producten te lanceren. De Amerikaanse farmaceut - sterk in geneesmiddelen - zag de verkopen van cholesterolverlager Lipitor door grote concurrentie juist kelderden, maar boekte wel een succesje met het nieuwe borstkankermedicijn Ibrance. Samen hebben de twee de hoogste omzet (bijna 60 miljard euro) en het grootste onderzoeksbudget van de sector.

Maar waarom kiezen ze voor deze bijzondere constructie? Voor analisten is het zo klaar als een klontje. Die staat het nieuwe bedrijf, dat verder gaat onder de naam Pfizer, toe zijn juridische hoofdkwartier van New York naar Dublin te verplaatsen, waar Allergan zetelt. En door zich over te laten nemen, kan Pfizer in Ierland profiteren van een veel gunstiger belastingklimaat. Na de verhuizing betaalt Pfizer niet langer 25 procent, het tarief dat in de VS geldt, maar nog slechts 15 procent belasting, schatten analisten.

De Ierse krant The Irish Times meldde onlangs dat zulke transacties in Ierland zoveel voorkomen, dat het de buitenlandse investeringscijfers van het land ernstig vertekent. De Oeso, de club van rijke industrielanden, rapporteerde eind oktober dat investeringen van Ierse bedrijven in het buitenland in de eerste helft van 2015 meer dan verdubbeld zijn, tot ruim 70 miljard euro.

Allergan haalde de truc dit jaar al eerder uit. In maart verhuisde het zijn hoofdkantoor van de VS naar Ierland, toen het bedrijf samenging met de Ierse pillenmaker Actavis, aldus de Britse krant The Guardian.

De nieuwe deal, de grootste ooit in de farmaceutische industrie, werd gisteren beklonken en moet in de tweede helft van 2016 zijn afgerond. Hij wordt geheel in aandelen afgehandeld. Allergan-aandeelhouders krijgen 11,3 aandelen in de nieuwe onderneming voor elk aandeel Allergan. Pfizer-beleggers ontvangen één nieuw aandeel voor elk oud stuk.

In mei probeerde Pfizer het Britse AstraZeneca nog over te nemen, naar eigen zeggen vanwege de medicijnen die het al produceert en de medicijnen die het farmabedrijf nu ontwikkelt. Ook toen zagen analisten het belastingvoordeel al als de ware drijfveer achter Pfizers jacht.

De regering van VS-president Barack Obama zal op zijn zachtst gezegd ontstemd zijn over het akkoord. Ze doet juist zo haar best dit soort bewegingen te verbieden, omdat ze inversions ziet als weinig verhullende vormen van belastingontwijking. Volgens The New York Times is de Amerikaanse overheid zo de afgelopen jaren al miljarden dollars misgelopen. Daarom kondigde het ministerie van financiën van de VS afgelopen week nieuwe wetgeving aan om inversions onmogelijk te maken. Analisten verwachten dat dit overnames niet zal tegenhouden, maar het maakt optreden van de autoriteiten wel makkelijker.

Ook in Europa krijgen dergelijke constructies kritiek. Voorzitter van de Europese Commissie Jean Claude Juncker kondigde vorig jaar bij zijn aantreden aan dat Europa werk maakt van de belastingontwijking door grote internationale bedrijven, met name in Luxemburg, Ierland, Zwitserland en Nederland. De Europese Commissie berispte Starbucks en Nederland vorige maand. De Amerikaanse koffieketen krijgt fiscale voordelen, die de Commissie betitelde als staatssteun. Ze gaf Nederland de opdracht de onterecht niet-betaalde belasting te vorderen. Dat gaat om 20 à 30 miljoen euro.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden