Pijnlijke cijfers: 33ste van Europa

Marco van Ginkel is teleurgesteld nadat PSV begin augustus in Kroatië in de voorronde van de Europa League met 1-0 verloren heeft van NK Osijek. Beeld Joep Leenen

Funest voor het dalende Nederland was de uitschakeling van Ajax en PSV in de Europa League. Het belang van dat toernooi wordt nóg niet ten volle onderkend.

November is nauwelijks begonnen of de rol van Nederland in de Europese voetbaltoernooien is al uitgespeeld. Slechts twee clubs in de groepsfase was in de neergaande lijn al een laagterecord. De voornaamste, kampioen Feyenoord, is formeel uitgeschakeld in de Champions League met alleen een theoretische kans nog op een doorstart in de Europa League. Van Vitesse mocht overwintering in het tweede Europese toernooi in een poule met Lazio en Nice op voorhand niet worden gevraagd.

Het is geen nieuws, de teloorgang van het Nederlandse (club)voetbal. Maar een tussenbalans, een confrontatie met de kaalste cijfers, oogt toch altijd weer pijnlijk. In het landenklassement van het huidige Europese seizoen staat Nederland op de 33ste plaats, werkelijk waar nog onder Liechtenstein.

Rekenformule 

Dat laatste kan nog worden toegeschreven aan de rekenformule waarbij het aantal behaalde punten wordt gedeeld door het aantal deelnemende ploegen, in het geval van Liechtenstein slechts één. Voor landen met meer ploegen pakt de formule nadeliger uit naarmate er meer worden uitgeschakeld. Dat is een deel van de verklaring van de neergang van Nederland, het andere deel is uiteraard dat de clubs grosso modo zo ver niet meer komen.

Veelzeggender (dan de vergelijking met Liechtenstein) is dat Nederland in de lijst van 2017-2018 naast middenmootlanden als Tsjechië en Polen ook Albanië, Roemenië, Litouwen en Macedonië boven zich moet dulden, om er een paar te noemen. Funest is de uitschakeling van Ajax en PSV geweest, in niet meer dan de voorronden van de Europa League, tegen onaanzienlijke ploegen ook nog eens als het Noorse Rosenborg en het Kroatische Osijek.

Meest succesvolle topclubs 

's Lands meest succesvolle topclubs door de jaren heen zo vroeg al uitgerangeerd: dat drukt uiteraard zwaar op het moyenne, ook omdat van Ajax en PSV meer punten mogen worden verwacht dan bijvoorbeeld van FC Groningen en Heracles, twee middenmoters die in de achterliggende jaren Europees mochten spelen. In een tijdvak waarin van een Nederlandse ploeg in de Champions League weinig tot niets mag worden gevraagd (en Feyenoord nu in een zware poule weinig kwalijk kan worden genomen), wijst het te meer op het belang van de Europa League als een meer geëigend domein voor Nederland, tot op een bepaalde hoogte dan.

Maar daarin bereikte Ajax toch vorig seizoen de finale, was dat niet goed dan? Heeft dat dan niet geholpen? Dat was zeker mooi en memorabel. Maar in engere zin (naar Ajax gekeken) was al voelbaar dat het meer een ook met enig geluk gelardeerd incident was; en in bredere zin (naar Nederland gekeken) stond het op zich. AZ had in de eerste knock-outronde van de Europa League afgehaakt, PSV en Feyenoord al eerder.

België

Het puntentotaal van Nederland in dat voor Ajax glorieuze seizoen bleef ver achter bij dat van België, dat drie ploegen in de achtste finales van de Europa League had en twee in de kwartfinale. Nederland zelf scoorde beduidend hoger in het seizoen 2011-2012 en ook nog hoger in de twee seizoenen daarvóór, jaren waarin (uiteraard) geen finale werd behaald, maar drie en één keer zelfs vier ploegen doordrongen tot de knock-outfase met drie plaatsen in de kwartfinale.

In de afgelopen vijf seizoenen haalde Nederland stelselmatig minder punten dan het in faciliteiten en potentie min of meer vergelijkbare buurland België. Door de daling is de kampioen van Nederland niet meer rechtstreeks geplaatst voor de Champions League van volgend seizoen. Die plek zou voor het jaar erna in theorie heroverd kunnen worden, maar de concurrentie daarvoor is hevig: van Oostenrijk, Griekenland, Tsjechië en Zwitserland, waarvoor Basel dit seizoen met plaatsing voor de knock-outfase van de Champions League voor bonuspunten zou kunnen zorgen.

Vooruitzichten 

De vooruitzichten? Op langere termijn lijkt alleen heil te verwachten van een bijstelling van de achterhaalde Nederlandse voetbalvisie. Maar consensus daarover is in het verdeelde voetballand niet een-twee-drie bereikt. Op korte termijn is oog voor de waarde van de Europa League van het grootste belang.

Hoe lang ook die weg kan zijn, toonde de reactie van PSV-aanvaller Locadia na de uitschakeling door het nietige Osijek. Het was toch moeilijker om je tegen zo'n ploeg te motiveren dan tegen Bayern München, zei hij, direct nadat welkom geld (voor de club) en de mogelijkheid tot sportieve ontwikkeling (voor de spelers) waren vergooid.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden