Pijn van miserie verdwijnt te vaak in kluchtigheid

THEATER

De goede mens van Sezuan Toneelgroep Maastricht ***

Altijd zeer de moeite waard, de parabel 'De goede mens van Sezuan' die Bertolt Brecht aan het begin van de Tweede Wereldoorlog schreef over de onmogelijkheid goed en kwaad absoluut te scheiden. De goden dalen er op aarde neer voor het bewijs dat zij een volmaakte wereld hebben geschapen, maar zijn in hun arrogantie kennelijk vergeten, dat het paradijs allang verleden tijd is. En het zijn kommervolle tijden.

Niemand blijkt bereid hun onderdak te verlenen, behalve het hoertje Shen Te. Als zij haar belonen en zij een tabakswinkeltje kan beginnen voor een iets beter bestaan, stromen de uitvreters en leeglopers toe. Om een snel dreigend bankroet te keren, vermomt zij zich als neef Shui Ta, een keiharde tegenpool, die er tenslotte in slaagt de hele bliksemse parasietenbende te transformeren tot koelies in een goedlopende tabaksfabriek.

Brecht laat de goden gegeneerd afdruipen, want met zijn leerstukken wilde hij de mens juist zelf tot stellingname dwingen. Liefst met middelen die de illusie van het theater geregeld doorbreken. Niet voor niets laat regisseur Arie de Mol het stuk spelen in een transparant decor (Theo Tienhoven), een houten geraamte dat slechts de suggestie van huizen, winkels, straten wekt. En de goden zijn gereduceerd tot één acteur, die weer wel in meervoud wordt aangesproken. Een vervreemdend effect bij zijn alledaagse voorkomen.

De Mol heeft zich deels op de poppenkast als inspiratiebron verlaten. De familieschare die Shen Te's winkeltje bevolkt, komt als een eindeloze reeks slappe poppen uit boodschappentassen tevoorschijn. Zwoegende (poppen)koelies worden in een militair ritme bewogen.

Dat zijn mooie effectieve beelden. Maar scènes waar bijvoorbeeld iemand wordt afgetuigd met papieren stokken, krijgen een wel erg hoog Jan Klaassen-gehalte. De pijn van miserie gaat vaak verloren in kluchtigheid. Helaas blijft de titelfiguur zelf ook eendimensionaal. Jessie Wilms is een enthousiaste actrice, maar ze bespeelt te weinig registers om de paradox vorm te geven. De gespletenheid tussen ego en alter ego krijgt geen dwingende contouren.

De voorstelling van Toneelgroep Maastricht is niet scherp genoeg om de geest echt te prikkelen, maar wel onderhoudend. Daar staat alleen al Brechts sterke thema garant voor.

Tournee t/m 7-1-2014.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden