Pijn moet nog komen voor rijksambtenaren

Minister Blok ziet besparingskansen door meer via internet te doen

KAREN ZANDBERGEN

De al jaren geleden aangekondigde bezuiniging op de Rijksoverheid wordt de komende jaren echt gevoeld. Er verdwijnen tussen de 12.000 en 18.000 fulltimebanen (zo'n 10 procent), nog exclusief het snijden bij Defensie. Er wordt gesnoeid in de colleges, commissies en raden die adviezen uitbrengen. En uitvoeringsdiensten zoals Belastingdienst, Dienst Justitiële Inrichtingen en agentschappen leveren in.

Volgens minister Blok van Wonen en Rijksdienst zijn de hervormingen pijnlijk, maar betekent dit niet dat het allemaal minder wordt. Hij ziet grote besparingskansen en mogelijkheden om het burgers makkelijker te maken door veel meer via internet te doen: Vanaf 2017 moet de overheid op alle fronten digitaal te bereiken zijn.

Bezuinigingen op de rijksoverheid staan al jaren steevast op het lijstje besparingen in verkiezingsprogramma's van alle politieke partijen. En elk jaar waarschuwen Centraal Planbureau (CPB) en Algemene Rekenkamer dat die bezuinigingen nooit helemaal gehaald worden. Het CPB heeft zelfs een maximum bezuiniging die het in zijn doorrekeningen van verkiezingsprogramma's acceptabel vindt. Alles wat daar boven zit, wordt niet meegeteld in de doorrekeningen.

De afgelopen jaren waren kabinetten en gelegenheidscoalities zo hard op zoek naar bezuinigingen, dat ze steeds besparingen op het bestuursapparaat opvoerden. Snijden in eigen vlees, zoals premier Rutte die voornemens noemt.

De stapeling van bezuinigingen sinds 2007 komt dit jaar neer op 1,6 miljard, volgend jaar 2,4 miljard en vanaf 2018 4,2 miljard. Bijna een kwart van de ruim 17 miljard die het rijk met haar diensten in 2010 nog mocht besteden, moet er af.

Het is Blok nog niet gelukt, zoals hij wel had gewild, om ook de laatste 1,2 miljard aan bezuinigingen concreet te maken. In het plan dat hij dinsdagavond naar de Kamer stuurde, staan voor een groot deel nog onderzoeken naar mogelijke besparingen.

Ruim driekwart van de kosten die de rijksdienst maakt, zit bij de uitvoeringsdiensten. Die kunnen vooral besparen door minder mensen in dienst te hebben. Om dat mogelijk te maken, geldt tot 2016 niet langer het principe dat wie het laatst is binnengekomen, als eerste kan worden ontslagen. Diensten mogen ook kijken naar functies die ze nog nodig hebben. Leidinggevenden moeten kritischer zijn op ambtenaren die niet goed functioneren en medewerkers kunnen sneller worden gedwongen over te stappen naar ander werk.

De Belastingdienst is een van de weinige diensten die nog kan rekenen op nieuwe medewerkers. De bezuinigingen op die dienst zitten vooral in het gebouw.

Het wordt nog lastig om de grote inkrimping samen te laten gaan met andere doelen van de rijksoverheid: het in dienst nemen van meer arbeidsgehandicapten en mensen in lage loonschalen. Blok wil die doelen halen, maar "altijd in afweging met het generieke personeelsbeleid".

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden