Het consult

Pijn aan de handen en in de borst: ouderdom of reuma?

Pijn in de heupen en benen maakt tuinieren lastig. Beeld ANP XTRA

De lezeres is 77 jaar en een enthousiast tuinierster en wandelaar. Twee jaar terug kwam de pijn op. Vooral bij het opstaan: eerst in de heupen en daarna in haar schouders en armen. 

Een injectie bracht tijdelijk soelaas en haar orthopeed constateerde dat haar heupen prima op orde waren. Maar de pijn rukte op, nu ook in haar knieën en bovenbeen. Reuma? Nee, concludeerde de reumatoloog.

Tuinieren en wandelen zat er even niet in, en nu kreeg ze ook nog pijn in de polsen en aan beide zijkanten van haar borst. Een vriendin attendeerde haar op het fenomeen ‘spierreuma’. Een deel van de pijn is nu verdwenen, maar ze heeft nog steeds problemen in de handen.

Is hier gewoon sprake van veroudering? Hanna Willems, geriater in het Amsterdamse AMC en voorzitter van de beroepsvereniging van geriaters, betwijfelt het. “Het klopt dat verschillende ziektes zich bij ouderen anders uiten, en dat sommigen heel lang allerlei specialisten bezoeken zonder dat er iets wordt gevonden. Dan kan de geriater in beeld komen. Maar dan is er meestal wel sprake van meerdere gezondheidsproblemen. Die zie ik niet in het beeld dat de lezeres schetst. En laten we eerlijk wezen, 77 jaar vinden we tegenwoordig vaak nog lang niet oud.”

Op het eerste gezicht kan Willems een heel rijtje diagnoses opsommen, die mogelijk bij deze klachten horen. Inderdaad, polymyalgia rheumatica ofwel ‘spierreuma’ hoort daarbij. “Hoewel het dan meestal gaat om pijn in de grote spiergroepen, bijvoorbeeld heupen en armen, en niet in de hand zoals de lezeres meldt.” De geriater kan niet in het medisch dossier van de vragenstelster kijken, maar ze vraagt zich wel af welk onderzoek de reumatoloog heeft uitgevoerd. “Het is goed mogelijk dat het bloed is onderzocht, als je bezinksel vindt dan zie je zeker reuma en ook die vorm van spierreuma. Als dat niet is gebeurd, zou het zin hebben nog een keer naar de reumatoloog te gaan.”

Paracetamol 

“Deze klachten, die wij dagelijks horen, doen inderdaad denken aan mogelijke spierreuma ofwel polymyalgia rheumatica”, zegt Hein Bernelot Moens. Hij is reumatoloog bij de Ziekenhuisgroep Twente en voorzitter van zijn beroepsvereniging. Pijn in bovenarmen en schouders komen vaak voor bij spierreuma. “Maar ik neem aan dat er bloedonderzoek is gedaan, en dat het daaruit niet naar voren kwam.” Als dat onderzoek alweer ruim een jaar geleden plaatsvond, zou het zin kunnen hebben het te herhalen. Dat kan bij de huisarts. “Spierreuma is goed te behandelen met een lichte dosis prednison, die meestal geen grote bijwerkingen heeft. Maar als er uit zo’n nieuw onderzoek opnieuw geen aanwijzingen voor komen, zou je eerder denken in de richting van artrose, in de volksmond ‘slijtage’ genoemd. Die is niet eenvoudig te behandelen, je kunt wel de pijn onderdrukken.” En die pijn aan de zijkant van de borst? Artrose van de wervelkolom kan die soms verklaren, suggereert Bertelot Moens.

De mogelijkheid van bijvoorbeeld extra paracetamol zou de lezeres kunnen overwegen of bespreken met haar (huis)arts, zegt de Amsterdamse geriater Willems. Tot en met 3 gram dagelijks – ofwel zes pillen van 500 miligram – is dat doorgaans niet gevaarlijk. “Misschien speelt ook mee dat de lezeres angstig is geworden door de opkomende pijn en dat ze daardoor extra let op de pijn – en die daardoor ook meer beleeft. Maar dat zou allemaal niet kloppen als er toch een lichamelijke oorzaak is van deze klachten.”

Zelf een vraag stellen? Stuur een e-mail naar gezondheid@trouw.nl

Lees ookAls de pijn onverklaarbaar is, wat is er dan tegen te doen?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden