Pieter van Vollenhoven (80) twittert er nog flink op los - heeft hij wat in te halen?

Pieter van Vollenhoven in Brampton, Ontario, tijdens het officiele bezoek aan het geboorteland van prinses Margriet. Beeld ANP

Wie denkt dat leden van het Koninklijk Huis zich in publieke uitlatingen altijd op de vlakte houden, moet eens naar de tweets van Pieter van Vollenhoven kijken. Hij ‘kwettert’ met grote regelmaat over de actualiteit.

De oplettende Oranjekenner weet direct van wie een bijna boze tweet als deze afkomstig is: ‘Liefdesrelatie binnen top OM werd jarenlang verzwegen. Toch moeten wij eens af van dat gesjoemel met de regels’. Misschien wel Neerlands bekendste jarige vandaag: prof. mr. Pieter van Vollenhoven (80). Ruim 34.000 volgers genieten van zijn bijna dagelijkse commentaren op Twitter.

Dat ligt zeker ook aan de grappen die hij via de sociale media de wereld ingooit, met geregeld veel uitroeptekens in zijn teksten en gelardeerd met kleine video’s. Niet alleen de binnen- en buitenlandse politiek fascineren deze oom van koning Willem-Alexander, maar ook bijvoorbeeld de wonderen van de natuur. En vooral daar grapt hij graag over. Onlangs nog verwees hij naar een natuurfimpje, waarin te zien valt hoe een moedervogel in een nest haar kuikens steeds hetzelfde besje ronddeelt, in en weer uit de opengesperde bekjes. Tweet: ‘Erg groot zullen deze kuikens met dit voedingssysteem niet worden!’

Algemene onderwerpen blijven overigens evenmin zonder komisch commentaar. Zoals de video van twee diepslapende oudere toeristen die zich in een gondel door Venetië laten varen. Van Vollenhovens tweet:

Vol ambitie

Misschien heeft hij wat in te halen. Van Vollenhoven was de eerste ‘burger aan het hof’ en kon nadat hij in 1967 was getrouwd met prinses Margriet, die hij tijdens zijn rechtenstudie in Leiden leerde kennen, jarenlang moeilijk aan werk komen. Hij was vol ambitie maar moest zich inhouden. In een interview in tv-programma ‘Blauw Bloed’ meldde hij deze maand ondanks zijn leeftijd voorlopig niet te stoppen met werken en zijn opinies te blijven delen. Een jaar of vijf wil hij nog zeker doorgaan. Zijn Twitterfans zullen er niet om rouwen.

De meer inhoudelijke tweets van Van Vollenhoven gaan vaak over zijn specialisatie: overheidstoezicht en veiligheid. Hij vindt dat alle overheidsinspecties samengevoegd moeten worden tot een onafhankelijke Nationale Veiligheidsinspectie, schrijft hij in zijn onlangs verschenen boek ‘Oproep van een waakhond’. Die nieuwe inspectie moet vooral zorgen dat met regels niet meer gesjoemeld wordt.

Door zijn huwelijk binnen het Koninklijk Huis begon zijn werkende leven dus maar moeilijk. Pas na tien jaar modderen kon hij eind jaren zeventig enige naam maken als voorzitter van de nieuwe Raad voor de Verkeersveiligheid. Die raad moest zorgen dat het toenmalige hoge aantal verkeersdoden door de politiek werd aangepakt. 

Schipholbrand

Er volgden meer klussen: hij werd voorzitter van de Spoorwegongevallenraad en de Raad voor de Transportveiligheid. In 2005 werd hij voorzitter van de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV). Daarna ging het hard. De Universiteit Twente benoemde hem zelfs tot een bijzonder ‘praktijkhoogleraar’ in risicomanagement. In 2006 presenteerde hij onder meer het rapport over de Schipholbrand; twee ministers moesten opstappen. Van Vollenhoven werd op het gebied van veiligheid als een echte autoriteit gezien. Hij bleef voorzitter tot 2011.

Ondanks dat de OVV in zijn ogen nu goed functioneert, is het met de cultuur rond veiligheid in Nederland nog altijd bedroevend gesteld, zei de 80-jarige Van Vollenhoven, tegenwoordig nog altijd ere-voorzitter van het Fonds Slachtofferhulp en voorzitter van de Stichting Maatschappij en Veiligheid, onlangs in een interview in NRC Handelsblad. Ook nu nog blijkt na rampen keer op keer dat er binnen instanties allang signalen waren waar niks mee gedaan is. Onafhankelijk toezicht ontbreekt veel te vaak en daar zal hij, onder meer via sociale media, de wereld graag op blijven wijzen.

Prinses Margriet en Pieter van Vollenhoven in 1968 Beeld Nationaal Archief/Anefo

‘Het mag, maar is het wenselijk?’

Pieter van Vollenhoven is een van de tien leden van het Koninklijk Huis. Kan hij zomaar zeggen wat hij wil? “Hij mag dat doen,” reageert Wim Voermans, hoogleraar staatsrecht in Leiden. “Maar ik vraag me af of het wel wenselijk is.”

In Nederland zijn de ministers verantwoordelijk voor de daden van het staatshoofd, die aan het hoofd van de regering staat. Deze zogenoemde ministeriële verantwoordelijkheid betreft in ons land vooral de koning en de koningin en straks de kroonprinses en de andere kinderen, zegt Voermans. Van Vollenhoven is weliswaar lid van het Koninklijk Huis, maar staat toch veel verder af van de troon. “Als Van Vollenhoven iets vindt, zal premier Rutte niet snel ter verantwoording worden geroepen in de Tweede Kamer. Bij de koning ligt dat anders.”

Toch vindt Voermans de uitspraken van Van Vollenhoven via Twitter soms onwenselijk, maakt hij duidelijk. “Ik vind het getuigen van een te grote profileringsdrang, ik heb daar moeite mee.” Voermans ergert zich er vooral aan dat Van Vollenhoven ‘expert-uitspraken’ doet als oud-professor aan de Universiteit Twente. Al staat hij zich erop voor; hij is geen echte wetenschapper, schreef bijvoorbeeld geen proefschrift, zegt de Leidse hoogleraar. “Wel roeptoetert hij van alles op die titel, maar hij heeft duidelijk niet altijd verstand van zaken.”

Voermans vergelijkt de opstelling van Van Vollenhoven met het feit dat hij graag een pilotenpak draagt maar geen vliegbrevet heeft. “Hij misbruikt in mijn ogen zo zijn positie, die hij toch ontleent aan zijn lidmaatschap van het Koninklijk Huis.”

Lees ook:

Van Vollenhoven: ‘Veiligheidstoezicht moet in één hand komen’

Pieter van Vollenhoven wil dat er één onafhankelijke Nationale Veiligheidsinspectie komt. De tien bestaande inspecties zouden daarvoor samengevoegd moeten worden

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden