Pieter Baan Centrum lokt tbs-weigeraars uit hun tent

Beeld Koen Suyk

De speciale afdeling van het Pieter Baan Centrum voor verdachten die weigeren mee te werken aan psychologisch onderzoek, lijkt resultaat te boeken.

Over bijna de helft van de verdachten die daar terechtkwamen, konden deskundigen tóch iets zeggen over een eventuele stoornis, meldt het Wetenschappelijk Onderzoeks- en Documentatiecentrum (WODC) dat de resultaten van het eerste half jaar onderzocht. Voordat de speciale afdeling werd opgericht, lukte dat in ruim een derde van de gevallen.

Rechters en deskundigen worstelen met verdachten die geen inzicht willen geven in hun psychische gesteldheid. Wil de rechtbank iemand die een ernstig misdrijf heeft gepleegd een tbs-maatregel opleggen - wat betekent dat hij of zij verplicht wordt behandeld in een streng beveiligde kliniek - dan moet de overtuiging er zijn dat er ten tijde van het misdrijf sprake was van een stoornis. Als iemand weigert enig inzicht te geven in zijn persoon, dan kan dat een lastige opgave zijn.

Ook Michael P., de man die vandaag en morgen voor de rechter staat voor de verkrachting van en moord op Anne Faber, weigerde. Hij is in 2010 al eens veroordeeld tot elf jaar cel vanwege de verkrachting van twee tienermeisjes. Dat hij toen geen tbs kreeg opgelegd, was mede het gevolg van zijn weigering mee te werken aan het onderzoek. 

Dat zorgde voor grote verontwaardiging in de samenleving, omdat P. dus zonder uitgebreide, verplichte behandeling weer buiten kon komen.

Extra vertier

In een poging weigerende verdachten beter te screenen, richtte het Pieter Baan Centrum in april 2017 de zogenoemde Unit 3 op. Weigeraars zitten op die afdeling bij elkaar en worden op allerlei manieren verleid toch iets van zichzelf te laten zien. Zo is in de gemeenschappelijke ruimtes extra vertier - denk aan een spelcomputer - in de hoop dat verdachten daar veel tijd doorbrengen in plaats van op hun eigen kamer. Dat geeft deskundigen de kans hun gedrag uitgebreider te observeren.

Het WODC benadrukt dat het nu slechts voorlopige conclusie trekt. De groep weigeraars die het eerste half jaar de speciale afdeling bevolkte en bij wie het onderzoek werd afgerond, was relatief klein: 21 in totaal. Na de zomer worden de uitgebreidere resultaten over een heel jaar verwacht.

Volgens planning bespreken deskundigen vandaag tijdens de zitting in Utrecht de resultaten van het onderzoek naar Michael P. Zijn eigen advocaten gaan er vanuit dat hij dit keer wel een tbs-maatregel krijgt opgelegd, zeiden ze dit weekend tegen het AD.

Lees ook:  Michael P. krijgt waarschijnlijk tbs - de straf die geen straf mag heten en waarover veel misverstanden bestaan. 


Michael P. maakte Den Dolder bang - nu wil het dorp de angst voorbij

Na de schok van de moord op Anne Faber, probeert Den Dolder het veiligheidsgevoel onder dorpsbewoners te herstellen. Met een restaurant en een bioscoop.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden