Piepkleine meerderheid van Belgen vindt verblijf van vijf jaar het minimum

BRUSSEL - 'Loubna heeft ons dichter bij elkaar gebracht', jubelde een Franstalige krant gisteren op de voorpagina. Uit een eigen opiniepeiling leidde La Dernière Heure af, dat de kans op integratie van migranten in de Belgische samenleving groter is dan ooit, na de moord op het Marokkaanse meisje Loubna Ben Aïssa die het land schokte.

Meer dan zestig procent van de ondervraagden zag een toenadering tussen Belgen en 'vreemdelingen'. Waarmee echter niet gezegd is, dat ze voorstander zijn van stemrecht voor migranten, waarvoor premier Jean-Luc Dehaene daags na de gebedsdienst voor Loubna voorzichtig pleitte. Slechts een piepkleine meerderheid (50,4 procent) vindt dat migranten hun stem zouden mogen uitbrengen bij raadsverkiezingen, mits ze vijf jaar of langer in België wonen.

Dat stemrecht 'is niet voor morgen', zoals Vlamingen plegen te zeggen als een voorstel op de lange baan geschoven wordt. De eerste reacties op de uitlatingen van minister-president Dehaene zijn namelijk niet erg bemoedigend. De christen-democratische partij van de premier wil eerst 'ns goed 'studeren' op het thema; de Vlaamse Socialistische partij, een van de coalitiepartners, onthoudt zich van een oordeel totdat Dehaene met een concreet plan op de proppen komt.

Voorspelbaar - want negatief - waren de reacties van de oppositiepartijen Vlaams Blok en de liberale VLD. Zonder die partijen bereikt Dehaene niets. Hij heeft hun steun nodig voor een wijziging van de grondwet. De premier wíst dat natuurlijk, toen hij - kennelijk onder de indruk van de solidariteit tussen Belgen en Marokkanen bij de gebedsdienst voor Loubna, vorig weekeinde in Brussel - zijn suggestie deed. Het idee heeft dan ook, vriendelijk gezegd, een ietwat vrijblijvend karakter.

Keihard was het oordeel van Vlaams Blok-parlementariër Filip De Winter over de suggestie van de premier. Loubna is niet vermoord omdat haar landgenoten in België stemrecht ontberen, zei hij. Er is geen enkel verband tussen de moord op het Marokkaanse meisje door een Belgische garagebediende en gelijke rechten voor 'vreemdelingen'.

Het ultra-rechtse Vlaams Blok probeert momenteel in Antwerpen een referendum te organiseren, juist om plannen voor een (gedeeltelijk) stemrecht te torpederen. Het stadsbestuur overweegt namelijk migranten te laten deelnemen aan verkiezingen voor toekomstige districtsraden.

De grootste oppositiepartij, de VLD, piekert al evenmin over stemrecht voor migranten. Voorzitter Herman De Croo van de Vlaamse liberalen herhaalde deze week het oude standpunt van de partij: politieke rechten alleen bij naturalisatie. Ofwel: wil een Marokkaan naar de stembus gaan, dan moet hij eerst de Belgische nationaliteit hebben verkregen.

De Croo hekelde ook het idee, dat dit weekeinde door onder anderen minister van justitie Stefaan de Clerck werd gelanceerd: er moeten meer begraafplaatsen voor moslims komen. Loubna werd, bij gebrek aan een (betaalbare) begraafplaats in België, in Marokko ter aarde besteld.

De liberale voorman De Croo voerde 'principiële bezwaren' aan: “We gaan toch niet terug naar de tijd dat paterkes en nonnekes en vrijzinnigen en joden allemaal hun eigen kerkhof moesten hebben? Die toestand is beeindigd door de Franse revolutie, en dat is toch al even geleden.” Maar er spelen ook electorale motieven een rol. Een liberaal in het Vlaamse parlement gaf openlijk toe, dat rechten voor migranten het Vlaams Blok extra stemmen kan opleveren - ongetwijfeld óók ten koste van de liberalen.

De nog prille discussie over islamitische begraafplaatsen dreigt ook te leiden tot praktische, typisch Belgische problemen: welke overheid is verantwoordelijk? Geen gemakkelijk te beantwoorden vraag in een land dat meer overheden per hoofd van de bevolking telt dan enig ander land. Ministers van de Vlaamse deelregering en de federale regering-Dehaene zijn elkaar al in de haren gevlogen.

Een deel van de bevolking is echter van plan de politici op hun huid te zitten. Op 23 maart zal in Brussel een demonstratie worden gehouden onder het motto: 'Gelijke rechten nu!'.

Niet alleen groeperingen, die al eerder grote betogingen tegen racisme organiseerden, maar ook enkele ouders van vermiste en vermoorde kinderen hebben zich achter het initiatief geschaard. Sinds de befaamde Witte Mars van vorig jaar, het massale protest in Brussel tegen een falende politie en justitie, zijn politici geneigd goed te luisteren naar 'de man in de straat'. Althans, dat zeggen ze.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden