Review

Piano bulletin duikt in Chopin

'Chopin was geen romantisch componist. Je weet dat hij het imago heeft 's werelds beste muzikale banketbakker te zijn - degene die voor de bonbons voor het slot van het recital zorgt - vol liefelijke, lichte en zwevende melodieën en pianoweefsels vol glamour. Maar dat is werkelijk een verschrikkelijk misverstand.'

Je zou je kunnen afvragen wat het geeft als pianisten hun publiek behagen met een romantische uitvoering van Chopins werk. Maar het 'Piano bulletin', dat een heel nummer heeft gewijd aan de Poolse componist, denkt daar anders over.

Met smart wordt geconstateerd dat de authentieke traditie van het spelen van Chopin verloren is gegaan. Chopin hield van de heldere structuren van Bach en Mozart, wordt regelmatig opgemerkt, en daarom mag hij niet overdreven expressief worden uitgevoerd. Dat wil zeggen: niet te langzaam en niet zo hard, en vooral niet sentimenteel.

'Piano bulletin', een uitgave van de Nederlandse afdeling van de Europese organisatie van professionele pianisten en pianoleraren, verschijnt driemaal per jaar. Het behandelt de muziek van Chopin met liefde en integriteit, maar bovenal grondig.

Neem de Poolse volksdansen, waarop Chopin zoveel van zijn stukken heeft gebaseerd. Het blad dook in de precieze ritmes van de mazurka, de kujawiak (beduidend langzamer) en de oberek (kwiek en met snel tempo), en wijst op de gevolgen voor tempi en accenten die Chopin in zijn mazurka's aangaf. Hogere pianistiek dus, en geen details om op beginnende pianoleerlingen los te laten.

Maar voor die categorie leerlingen is het blad ook niet bedoeld, zoals blijkt uit opmerkingen over de twaalf Mazurka-liederen van Chopin. 'Charmante, superieure salonmuziek. Ze zijn zeer geschikt aan het eind van een recital en als toegiften.'

Ook het artikel over de piano's waarvoor Chopin zijn werk heeft geschreven, is geschreven voor de Ronald Brautigams van deze wereld. Nemen we een Pleyel, een ürard of een Broadwood voor onze concerten? Chopin gaf de voorkeur aan de Pleyel, maar als hij in Engeland was, kon hij ook prima uit de voeten met een Broadwood. Om nog preciezer te zijn, haalt 'Piano bulletin' een tijdgenoot van Chopin aan: 'In het bijzonder hield hij van Broadwoods 'Boudoir Cottage piano's''.

Hoogtepunt voor de Chopinliefhebber zijn de artikelen over de werken van Chopin: de Polonaise-Fantasie en de Preludes opus 28. De auteurs hebben diep gespit in deze werken en brengen interessante, minder bekende aspecten naar voren. In de Polonaise-Fantasie bijvoorbeeld blijkt Chopin een voorloper te zijn van Wagner, Ravel, en Debussy. Contrapunt en chromatiek en veel minder versieringen dan in eerder werk, kenmerken dit stuk. Auteur, pianist en pedagoog Willem Brons waarschuwt tegen overdreven versnellingen in tempo, de goedkope truc die Chopin zijn romantische imago heeft bezorgd.

De pianoleraar die zijn leerlingen altijd voorhoudt dat Chopin zijn preludes modelleerde naar de preludes en fuga's van Bach, wordt terechtgewezen. Gezien de volgorde van de toonsoorten waarin de preludes zijn geschreven, is er meer verwantschap met Hummel, schrijft Marjès Benoist. Hummel in plaats van Bach: zo verdwijnt er weer een mythe uit de wereld.

Over die preludes: Chopin was net zo bezeten van getallen als Bach, legt Bénoist uit. Opus 28 begint in een twee-achtste maatsoort en de zesde prelude heeft zes maten lang zes repeterende noten in de rechterhand.

Dergelijke nieuwe inzichten zijn voornamelijk interessant voor de beroepsgroep, maar huisgenoten van de abonnee kunnen zich ook best vermaken met dit tijdschrift. De anekdotes over Chopin en zijn tijdgenoten, de brieffragmenten, de beschrijvingen van huiskamers en salons, zijn altijd leuk om te lezen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden