Pianist Louis Lortie doet Schumann-drama herleven

AMSTERDAM - In 1854 sprong de zwaar getroubleerde Robert Schumann in de Rijn in een poging een eind te maken aan zijn leven. Vlak daarna componeerde Johannes Brahms, kennelijk als een hommage aan zijn zieke vriend, een serie variaties op het ontroerende vierde deel uit Schumanns 'Bunte Blatter'. Brahms schreef erboven 'Kleine variaties op een thema van hem, opgedragen aan haar', hiermee verwijzend naar de driehoeksrelatie die hij met Schumann en diens vrouw Clara had.

CHRISTO LELIE

Zondag herleefde dit Schumanndrama toen pianist Louis Lortie beide prachtige werken die naar verhouding weinig worden uitgevoerd, in het Concertgebouw speelde. Lortie, een groot pianokunstenaar, heeft een dermate gemakkelijke speeltechniek, dat hij met deze stukken alles zou kunnen doen; maar toch deed hij dat niet. In zijn kleuring betrachtte hij vooral in Schumann een bijna klassieke soberheid. In Brahms werd zijn spel romantischer en meer direct tot het gevoel sprekend. Hier contrasteerden sublieme, verstilde momenten met hyper-gearticuleerde en daardoor - ondanks de vaak hoge snelheid - volledig verstaanbare staccato-passages. Deze spectaculaire speelmanier is beslist een van Lorties sterke troeven.

Schmieren

Ondanks het hoge niveau van Lorties vertolkingen, behield ik het gevoel dat deze pianist te veel met pianospelen bezig is en te weinig met orkestreren aan de piano. Bij eerdere recitals van deze Canadees constateerde ik dat ook al. Na de pauze nam Lortie deze indruk niet weg, ofschoon hij in deze volledig Hongaarse programmahelft uit de band sprong en in een selectie uit de Hongaarse Dansen van Brahms en in de Hongaarse Rhapsodieen nr 3 en 9 van Franz Liszt ongegeneerd schmierde. Onverwacht leek Lortie in deze werken een beetje boven zijn macht te grijpen. In Liszt trok hij door zijn improvisatorische vrijheden de stukken soms wel erg uit elkaar en tegelijk liet hij kansen onbenut bepaalde stemmetjes te accentueren.

Twee jaar geleden speelde Lortie deze zelfde Hongaarse stukken in Utrecht. Net zoals bij die gelegenheid vond ik ditmaal zo'n halve Hongaarse avond wel wat veel van het goede - althans zonder een bord goulash en een glas tokai onder mijn bereik te hebben, zoals ik destijds al schreef. Het is misschien niet origineel andermaal in een recensie te verwijzen naar de Hongaarse gastronomie, maar evenmin is het origineel dat Lortie na twee jaar dezelfde Hongaarse maaltijd weer in de magnetron gezet had. Bovendien was het een beetje jammer dat de pittige Hongaarse kruiden de prettige nasmaak van het fraaie Brahms/Schumann-tweeluik van voor de pauze deden verdwijnen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden