Phyrrus-overwinning voor Thea Troostwijk

In november is de opening gepland, maar of die feestelijk zal worden, is nog maar de vraag. In het stadsdeelkantoor van Amsterdam-Oost breken de juristen zich sinds gisteren het hoofd over een uitspraak van de Raad van State. Het hoogste rechtscollege heeft de Amsterdamse rechtbank op de vingers getikt voor het verlenen van een bouwvergunning voor een omstreden nieuwbouwproject op de plek van de afgebrande Muiderkerk.

BIJDRAGE: RUUD VAN HAASTRECHT; ANITA LOWENHARDT

Rechters dienen geen bouwvergunning af te geven, oordeelt de Raad. Dat is aan politici. Maar het stadsdeelbestuur van Amsterdam-Oost mag dat pas, wanneer het heeft uitgelegd aan de bevolking waarom het nieuwe gebouw er zó komt uit te zien en drie meter hoger is dan de 19 meter bouwhoogte van de rest van de Dapperbuurt. Ook moet er opnieuw een hoorzitting gehouden worden over het plan.

Sinds de eerste hoorzitting in december 1990 voert buurtbewoonster Thea Troostwijk daar een eenzame strijd tegen. Maar haar overwinning komt te laat. Dank zij de rechter hoefde het stadsdeel niet te wachten op de afronding van de gerechtelijke procedures. De volumneuze nieuwbouw voor het Tropenmuseum aan de overkant van de straat en de protestantse Samen-op-Weggemeente staat al in de steigers. “Het gebouw staat er al wel”, zegt ze, “maar ik vind het leuk dat ik theoretisch gewonnen heb”.

Haar grootste zorg was altijd over de lichtinval. De brede nieuwbouw berooft de omwonenden van hun daglicht, betoogde ze voor allerlei gerechterlijke instanties. Of het mooi of lelijk is, weet ze nog niet. “Het is nog niet helemaal uitgepakt.” Of ze nu de sloop van het gebouw gaat eisen, weet ze nog niet.

Haar raadsman mr. Henri Sarolea is weliswaar gelukkig met de uitspraak, maar noemt die tegelijkertijd 'mosterd na de maaltijd'. “Het stadsdeel moet nu de zaak helemaal opnieuw gaan beoordelen. Maar het is irreëel om nu nog de afbraak van het gebouw te vorderen”, vindt hij. Al zou het niet de eerste keer zijn in de hoofdstad. Er is ooit een kunstwerk van Herman Makkink vijf jaar na de onthulling van de Singelgracht verwijderd, na een langdurige juridische strijd van de omwonenden tegen deze 'rioolbuis'. “Maar hier gaat het om een gebouw van meer dan twintig miljoen gulden.”

De winst voor Thea Troostwijk mag dan vooral een morele zijn, voor Amsterdamse advocaten heeft de uitspraak van de Raad van State wel betekenis. Sarolea: “Het is een heel duidelijk signaal aan de Amsterdamse rechters dat er mag minder een voldongen-feitenstrategie gevoerd mag worden door de overheid. Amsterdamse rechters staan te weinig kritisch tegenover de overheid.”

Woordvoerder Guus Blok van het stadsdeel reageert zuchtend op de uitspraak. “Om in de stijl van de kerk te blijven: het wordt wel een gebed zonder end op deze manier, hè. Je krijgt zo langzamerhand het idee dat de bouwvergunning pas zal worden verleend op het vijfde verjaardagsfeestje van de nieuwbouw.”

Er zal binnen zes à acht weken een nieuwe hoorzitting worden gehouden, belooft hij. Maar het opleidingscentrum van het Tropenmuseum en de nieuwe kerkzaal gaan toch zo snel mogelijk open. “Dat zorgt voor de broodnodige opleving in de buurt en voor de winkels.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden