Peterselie-eiland / Crisis begint nu pas echt

AMSTERDAM - Zit Marokko 'vernederd en geïsoleerd' in een hoekje na de Spaanse aframmeling op Peterselie-eiland, zoals Algerijnse kranten gisteren, niet zonder leedvermaak, schreven? De Spaanse krant El Pais heeft een andere analyse: Madrid is in de val getrapt die door de Marokkanen is gezet.

door Wils Rebergen

Een week nadat een dozijn soldaten van wal stak om de Marokkaanse vlag te planten op de even onooglijke als onbetekenende, want slechts door geiten bewoonde rotsklomp Perejil, is het nog altijd gissen naar de motieven van de regering in Rabat. Waarom, uitgerekend tijdens het huwelijksfeest van koning Mohammed VI, het grote Spanje tarten? Of Marokko al niet genoeg problemen heeft met de op een na grootste handelspartner (na Frankrijk): over visserij, drugs en illegalen, de Westelijke Sahara en olieboringen voor de Marokkaanse kust.

De gedachte van een domme zet door de Marokkaanse diplomatie, zoals de Algerijnse buren suggereren, verwerpen analisten als James Drummond in Financial Times en de Spaanse historicus en columnist van dagblad El Pais, Miguel üngel Bastenier. Marokko wil internationaal de aandacht vestigen op Ceuta en Melilla, de twee enclaves die Spanje nog altijd bezit op de Noord-Afrikaanse kust, en die door Rabat worden opgeëist als Marokkaans. En dat lukt bijzonder goed.

De Brit Drummond wijst op de Brits-Spaanse gesprekken over Gibraltar, dat Madrid zo graag wil terughebben. Wellicht een goed moment, kan Rabat hebben gedacht, om in actie te komen. Bastenier ziet een sluw Marokkaans plan, waarvan de eerste en volgende stappen zorgvuldig zijn doordacht, inclusief de reactie van Madrid.

De Spanjaard wijst op de keuze voor Leila, zoals de Marokkanen het eilandje Perejil aanduiden. Niets voor twee staten om zich druk over te maken, en, een tweehonderd meter uit de kust, moeilijk niet-Marokkaans te noemen. De Marokkanen namen het wel in, maar vestigden er meteen een 'waarnemingspost in de strijd tegen drugs en mensensmokkel'. Was dat niet precies wat Spanje wilde?

Rabat wist dat de trotse Spaanse premier José Maria Aznar zou reageren op de provocatie. Die stuurde het halve leger om de zes overgebleven Marokkanen van Perejil af te jagen. Kon het grotesker voor de ogen van de wereld? Kijk de 'koloniale agressor', riepen de Marokkanen meteen.

Internationale reacties lieten niet lang op zich wachten. De Navo prees het Spaanse optreden. Maar Arabische en derdewereldlanden, van Jordanië tot Senegal, kwamen op voor Marokko, evenals de Arabische Liga. Zij zullen pogen de kwestie op de agenda te krijgen van de Verenigde Naties, die al hebben aangeboden te bemiddelen.

De Europese Unie beperkte haar steun aan Spanje ook tot een aanbod te bemiddelen, onder druk van Frankrijk. Volgens de El Pais-schrijver rekenden de Marokkanen erop dat Parijs handelssancties tegen hen zou voorkomen, anders waren ze nooit aan het avontuur begonnen. En Rabat rekende ook op een neutraal Washington, dankbaar als de Amerikanen zijn voor de Marokkaanse bijdrage in de strijd tegen Al-Kaida.

Het scenario loopt verder naar Marokko's wens. Madrid heeft gisteren laten weten geen bemiddeling te willen en op Perejil te blijven tot Rabat inbindt.

Dat vinden de Marokkanen prima: zo kunnen het conflict en de aandacht voortduren, en met Spaanse militairen op de rotsklomp draait Madrid op voor de kosten. Spanje is voorlopig nog niet uit de val die Marokko heeft gezet, concludeert columnist Bastenier: de crisis gaat nu pas echt beginnen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden