Peter-Paul de Baar

'Kom voor de draad met je textiele jeugdtrauma's!' Frustraties over kleding, daar wil het Theo Thijssen Museum in Amsterdam het dit jaar over hebben. Zaterdag 31 augustus wordt uitgeroepen tot de 'Dag van het Taaie Ongerief'. Het museum organiseert een tentoonstelling en laat prominente Nederlanders vertellen over hun eigen 'taaie ongerief'.

Vorig jaar kreeg het museum al veel publiciteit met de succesvolle 'Dag van de Zwembadpas': een wedstrijd lopen in de zwembadpas, gebaseerd op het bekende boek 'Kees, de jongen' van Theo Thijssen.

De 50-jarige historicus Peter-Paul de Baar is bestuurslid en mede-oprichter van het Theo Thijssen Museum en tevens een van de organisatoren van de opmerkelijke themadagen.

Het Taaie Ongerief?

,,Dat is de titel van Thijssens roman uit 1932. Het gaat over de voortdurende ellende die je met kleren kan hebben. Kleren waar je je voor schaamt, omdat je daarmee afwijkt van de norm. De roman gaat ook vooral over schaamte en angst om ontmaskerd te worden als iemand die er niet bij hoort. Steeds bang zijn om uit de toon te vallen.''

Wat is daar leuk aan?

,,Op het moment dat je er last van hebt is het helemaal niet leuk, nee. Maar als je er later op terugkijkt is het vaak grappig. Dan kan je nauwelijks geloven dat je je daar zo druk over kon maken. Kleren zijn een noodzakelijk kwaad en zeggen iets over wie je bent. Het is ook een uitstekend conversatieonderwerp. Bijna iedereen kan er wel een leuk verhaal over vertellen.''

Is kledingleed ook een probleem van deze tijd of speelde het meer ten tijde van Theo Thijssen?

,,Het is een universeel probleem van alle tijden. Alleen de vorm van kledingellende verschilt per tijd. In de tijd van Theo Thijssen leefde een groot deel van de bevolking in armoede. En armoede was een bepalende factor voor je kleding. Dan had je te weinig geld voor goede kleding en kon iedereen zien hoe arm je was.''

,,Tegenwoordig is ellende met je kleren minder een armoedeprobleem. Maar de codes voor kleding die je moet dragen om ergens bij te horen heb je nog steeds. Je hebt vaak niet de zeggenschap om te bepalen wat je draagt. Dat bepaalt bijvoorbeeld de werkgever of als je jong bent je ouders.''

Hebben jongeren meer last van ellende met kleding dan ouderen?

,,Het is voor jongeren een groter probleem dan voor ouderen. Hoe ouder je wordt des te meer durf je jezelf te onderscheiden van anderen. Als je jong bent bepalen je ouders wat je moet dragen. Je bent veel minder zeker van jezelf. Dan zijn uiterlijkheden van groot belang.''

,,Helemaal uitsterven doet het probleem natuurlijk nooit. Zo kan je bijvoorbeeld helemaal 'overdressed' bij een sollicitatiegesprek verschijnen. Het blijft een menselijke behoefte om erkend te worden en ergens bij te willen horen.''

Voor wie is de dag en expositie bedoeld?

,,Voor iedereen met kleren. Maar naturisten zijn ook welkom. Iedereen heeft waarschijnlijk herinneringen aan ellende met kleding.''

En hoe staat het met uw eigen kledingleed?

,,Ik moest als achtjarige in de winter een pet dragen, maar het was eigenlijk meer een soort helm met kolossale kleppen. Hij diende als bescherming tegen verkoudheid. Alleen beschermde hij me niet tegen spot, want niemand anders in mijn klas had zo'n pet. Toen ben ik de pet altijd zogenaamd vergeten. Vanwege mijn reputatie als verstrooid, kwam ik daar gelukkig mee weg.''

Wat gaat u deze en komende week allemaal doen?

,,We hebben alle sprekers inmiddels uitgenodigd. Nu moeten we een rooster maken met tijden en locaties. Sommige sprekers programmeren we naast elkaar in verschillende lokalen, maar iemand als Job Cohen krijgt een eigen podium. Die wil iedereen zien. Verder moeten we drank inkopen en zorgen dat er boeken van Theo Thijssen te koop zijn. Daar gaat het tenslotte om: de belangstelling voor Theo Thijssen vergroten.''

Vanwaar de grote belangstelling voor Theo Thijssen?

,,Ik las 'Kees de Jongen' toen ik dertien was, maar toen vond ik het een benauwend boek omdat de vader van de hoofdpersoon overleed. Als twintiger las ik het nog een keer en toen pas proefde ik de ironie. Tijdens mijn studie geschiedenis kwam ik Thijssen weer tegen omdat hij ook socialistisch kamerlid was. Toen raakte ik helemaal geïnteresseerd in die man. Ik ontmoette een aantal andere gekken en van het een kwam het ander. Eerst een gevelsteen, toen een tentoonstelling en opeens hadden we een museum.''

Wat is uw lievelingsboek van Theo Thijssen?

,,'Kees de jongen'. Dat boek is zo fantastisch, compact en trefzeker. Daar kan geen ander boek van hem tegen op. 'Het Taaie Ongerief' is zeker niet zijn beste boek. Het is ook minder bekend bij het publiek, terwijl het makkelijk leesbaar is. Alleen iets te lang van stof.''

Nooit uitgekeken op de beste man?

,,Er zijn weleens momenten waar ik denk 'er is toch nog meer in het leven', maar dat zijn gelukkig slechts korte periodes van inzinking. Het is gewoon een bijzondere man. Hoe subtiel hij over algemene menselijke ervaringen kon schrijven, dat is toch schitterend? Ik ben trouwens ook bezig met een biografie over Thijssen. Maar, die is pas over een paar jaar af. Dat is veel werk.''

Naar 'Kees de jongen' wordt nu ook de brug over de Bloemgracht vernoemd. Waarom uitgerekend nu?''

,,Dat is een prettig toeval. We hebben al vorig jaar februari de aanvraag gedaan, maar de ambtelijke molens malen langzaam en er werd een nieuw stadsdeel centrum ingesteld. Maar nu: einde goed, alles goed. Prachtig ook, dat zijn grote vlam Rosa Overbeek verderop met een brug wordt geëerd. En dat allemaal in de Jordaan, vlak bij het geboortehuis van Thijssen. Een mooiere plek kan je nauwelijks bedenken.''

Wat kunnen we volgend jaar verwachten?

,,Weten we nog niet precies, maar waarschijnlijk zal het thema gaan over Thijssen als onderwijzer. Dat was toch ook een bijzondere periode in zijn leven en daar heeft hij twee romans over geschreven. We willen dan ook een 'Meester Staal-trofee' uitreiken voor een leraar van nu, die het meest lijkt op de ideale onderwijzer zoals Thijssen die schetst.''

En hoe is de ideale onderwijzer volgens Thijssen?

,,Een non-conformist. Iemand die elke leerling op zijn individuele waarde schat en gelijkwaardig acht aan zichzelf ook al weten de leerlingen nog iets minder. Een leraar die de klas ziet als een sociale eenheid.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden