Pesters en gepesten zijn de nieuwe BN'ers

Pestkoppen zijn er altijd al. Zelfmoorden helaas ook. Waarom besteedt de tv er dan ineens zoveel aandacht aan? Peter van der Vorst (RTL 4) vulde wekelijks zelfs een heel programma: 'Gepest'. De publieke omroep blijft niet achter: 'EenVandaag' ging er van de week over en KRO en BNN maakten een thema-uitzending: 'Dag tegen pesten'.

Wordt het pesten op school erger? Dat zou een goede reden zijn om er zoveel zendtijd aan te wijden. Op die vraag komt echter maar moeizaam antwoord. 'EenVandaag' had het over honderdduizend kinderen per jaar, van wie er zo'n vijftig hun leven beëindigen. Een stijging of daling? De kijker bleef in het ongewisse. Zou het misschien kunnen dat de trits pesten, zelfmoord en tv-aandacht een zichzelf aandrijvend vliegwiel is? Zelfdodingen blijven niet meer geheim, wat op het scherm weer tot nieuwe pestverhalen leidt en, zo valt te vrezen, ook weer nieuwe suïcides.

Pesten is een televisie-industrie geworden, waarbij daders en slachtoffers mogen figureren in strengbewaakte formats met deskundigen, ouders van gedupeerden, tv-sterren, en Arie Boomsma als de dalai lama van Hilversum. Nog even en we krijgen een nieuw soort BN'ers: kwelgeesten zijn dol op aandacht. Mariska, een vroegere pestkop en te gast in 'Dag tegen pesten', is al aardig op weg. Maar ook gepesten komen graag op de buis, zelfs als ze al beroemd zíjn. Jamai en Ruud Feltkamp ('Kruimeltje') kwamen Boomsma uitgebreid bijpraten over hun pijnlijke jeugd. Alle publiciteit is meegenomen.

Kortom, televisie-achtiger dan met pesten kan televisie niet zijn. 'Dag tegen pesten' was één doorgeformatteerde show met een eindeloze reeks voorgeproduceerde spotjes. Gerard Ekdom was als 11-jarige 'maar drie maanden' gepest, zei hij, maar liet zich toch maar even filmen. Evenals Froukje de Both, Helga van Leur en tal van andere BN'ers. Allemaal getreiterd en allemaal vonden ze het 'niet leuk'. En bij dat 'niet leuk' deden ze hun duim naar beneden. Dat was meteen ook het logo van de uitzending: een verbodsbord met een hangend duimpje.

Deskundigen mochten in een soort 'Wie van de drie'- opstelling ultrakort reageren op stellingen van BNN-ventje Tim Hofman. Wat leidde tot eyeopeners als: "Je kan als enige op hockey zitten en gepest worden, maar je klasgenoten kunnen het ook cool vinden". (Gijs Huitsing, universiteit Groningen). Of er weerklonk voor de zoveelste keer de oproep om op internet de verklaring tegen pesten te ondertekenen. Een voorgekauwd protestformulier waarmee je met één muisklik je engagement kan tonen. En dan op naar de volgende tv-actie tegen dit of voor dat.

Een interview met de diepbedroefde ouders van Fleur Bloemen, zelfmoordslachtoffer in december, werd onderbroken voor een terugschakeling naar de studio. "Straks het tweede deel met nieuwe pijnlijke vragen", beloofde Boomsma in zijn cliffhanger. Waarom toch zo'n zielloos programma over zo'n teer onderwerp? Geen enkele vraag over wegkijkende leerkrachten, scholen en ouders. Geen informatie over de pesters van Fleur Bloemen, die zij in haar afscheidsbrief bij name noemt. Doet de school iets met hen? Zijn ze weggestuurd? Op deze thema-avond is maar één reactie mogelijk. Duim naar beneden. Niet leuk.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden