Pestboetes, vooral voor zigeuners

Honderdvijftig euro boete voor een gevallen papieren zakdoekje, 60 euro voor een weggegooide peuk of omdat je aan de verkeerde kant van de weg loopt, 80 euro als je met de kinderwagen op straat loopt, omdat de stoep geblokkeerd is door een vuilnisbak. Absurd? Niet als je zigeuner bent, concludeert het Hongaarse Roma Persbureau, dat onderzoek deed naar deze krankzinnige boetes.

Het gaat om incidenten, en representatief is het onderzoek niet, geeft het persbureau meteen toe. Maar het is niet voor het eerst dat er klachten zijn over buitensporige boetes voor zigeuners. Vooral in dorpen waar veel Roma wonen, treedt de politie hard op tegen de kleinste overtreding.

Het Hongaarse Helsinki Comité deed eerder onderzoek in de provincie Nógrád, toen bleek dat inwoners van één dorp steeds werden aangehouden vanwege ontbrekende fietsbellen en -lampen. Van de dorpelingen was 30 procent zigeuner, maar die draaiden op voor 97,2 procent van alle boetes. In de omringende dorpen, waar geen zigeuners woonden, had niemand ooit een boete voor een ontbrekende bel gehad.

De gevallen die het Roma Persbureau nu verzameld heeft, komen uit het hele land, en de ene zaak is nog absurder dan de andere. Zo kreeg een man 30 euro boete, nadat de politie bij een controle van zijn identiteitspapieren constateerde dat daar een scheur in zat. Een maand later waren ze terug. De scheur was er nog steeds. Weer 30 euro.

Een geestelijk gehandicapte werd beboet omdat hij op straat liep te zingen en een straatveger omdat hij tachtig meter van een zebrapad overstak om de goot aan de overkant te vegen. Een jongen die werd aangehouden vanwege gebreken aan zijn fiets, werd niet alleen beboet, maar kreeg ook een rekening voor de kosten van een blaastest die uitwees dat hij niet gedronken had. Bij elkaar 60 euro. Dat tikt aan in een land waar het minimumloon 300 euro is.

Dat politieagenten zich op Roma concentreren, valt ook op als je in Boedapest door de hal van het Nyugatistation loopt, waar regelmatig mensen op hun papieren worden gecontroleerd. Een zichtbare aanleiding is er zelden, maar bijna altijd betreft het zigeuners. De honderden die eraan voorbij lopen, zien een bevestiging van het beeld dat ze toch al hadden: zigeuners zijn criminelen. Waarom houdt de politie hen anders aan?

Discriminatie? De politie ontkent het. Eerder dan discriminatie is er sprake van bewust beleid. In dorpen, waar agenten meestal weinig om handen hebben, was de kans op boetes van oudsher al groter dan in de stad. Maar sinds de extreem-rechtse Jobbik wist te scoren met een campagne tegen 'zigeunercriminaliteit' op het platteland staat dat onderwerp hoog op de politieke agenda.

Afgelopen jaren is het politietoezicht in regio's met veel zigeuners enorm versterkt. Daarmee wordt het beeld van zigeunercriminaliteit bevestigd. Hoewel de etnische afkomst niet geregistreerd wordt, is naar schatting 40 procent van de gevangenisbevolking van zigeunerafkomst. Nu zitten de meesten niet voor niets vast, maar met zoveel aandacht van de politie is hun kans om gepakt en veroordeeld te worden een stuk groter dan van andere Hongaren. En het boetebeleid vergroot dat probleem, want wie te arm is om zijn boete te betalen, en dat zijn er velen, belandt ook in de gevangenis. Dat geldt ook voor Tamás Czidó, de jongen van het papieren zakdoekje: onlangs besliste de rechter dat hij, wegens wanbetaling, tien dagen de cel in moet.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden